Η φύση μας βελτιώνει αλλά μπορεί να μας πει και πότε χρειάζεται η ίδια βελτίωση
Ο άνθρωπος χρειάζεται να έρχεται σε επαφή με τη φύση και αυτό που μόλις διάβασες δεν είναι κάποιο βαθυστόχαστο μότο αυτοβελτίωσης αλλά αποτέλεσμα έρευνας της Ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου του Έξετερ. Ο άνθρωπος χρειάζεται δυο ώρες την εβδομάδα στη φύση (στο κάμπο, το βουνό, τη θάλασσα αλλά ακόμα και σε ένα πάρκο) και αυτός ο χρόνος είναι ικανός να βοηθήσει την σωματική αλλά και την ψυχική υγεία του ατόμου, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, επαγγέλματος, εισοδήματος ακόμη και ιστορικού προβλημάτων υγείας. Το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας είναι ότι δε χρειάζεται να κάνεις απαραίτητα κάποιο extreme sport ή να τρέχεις (σα να μην υπάρχει αύριο), αρκεί να περπατάς, να παρατηρείς ακόμα και να ρεμβάζεις καθισμένος κάτω από ένα δέντρο. Η φύση επιδρά στην ψυχολογία σου με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Η άνοιξη έφτασε και μας δίνεται η ευκαιρία για περισσότερες εξορμήσεις. Τα χρώματα και τα αρώματα της υπαίθρου του νησιού μας είναι ένας καλός λόγος να σηκωθείς να πάρεις τον καφέ σου, την φωτογραφική ή το κινητό σου και να βγεις να εξερευνήσεις εκεί έξω. Φωτογραφίζοντας ή παρατηρώντας μπορείς εύκολα να συνειδητοποιήσεις ότι όταν στρέψεις την προσοχή σου στο φυσικό περιβάλλον, τότε μπορείς να δεις πράγματα τα οποία υπήρχαν αλλά δεν ήταν ορατά για σένα γιατί ίσως τα θεωρούσες ασήμαντα ή συνηθισμένα. Μπορεί πάλι, να πέρασες από κει και πραγματικά να μην τα είδες…
Ευκαιρία λοιπόν, να ρίξουμε μαζί μια γρήγορη πρώτη ματιά. Τα πολύχρωμα φυτοχαλιά (δική μου λέξη μη τη σχολιάσετε), απαρτίζονται από δεκάδες χλωριδικά είδη. Άλλα κοινά (παπαρούνες, ανεμώνες) κι άλλα σπάνια και υπό προστασία (άγριες ορχιδέες), άλλα που τα περιμένουμε λίγο παραπάνω για τις χρήσεις τους (χαμομήλι, βάλσαμο) κι άλλα που μας «ενοχλούν» όταν ερχόμαστε σε επαφή μαζί τους (κενταύρια, τσουκνίδα). Θα μπορούσαμε να μιλάμε με τις ώρες για τα φυτά και τις χρήσεις τους, όμως θέλω να σας κάνω μια ερώτηση:
Έχετε σκεφτεί ποτέ ότι η φύση εκτός απ όλη αυτή την ομορφιά μας δίνει και κάποια μηνύματα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται;
Και για να σας προλάβω δεν εννοώ κάποιον σκουπιδότοπο ή ένα εμφανώς μολυσμένο ή υποβαθμισμένο περιβάλλον. Όχι. Εκεί μέσα στα άνθη και την ομορφιά τους μπορεί να «φωνάζει» για λίγη βοήθεια.
Τι εννοούμε λοιπόν; Υπάρχουν κάποια φυτά τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως δείκτες. Δείκτες είτε για την κατάσταση του εδάφους είτε για την υπερβόσκηση. Η εμφάνιση τους σε μεγάλη συγκέντρωση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καμπανάκι για την αλλαγή μιας πρακτικής ή τη βελτίωση της. Τέτοια φυτά είναι:
- Το γαϊδουράγκαθο, το οποίο το βρίσκουμε σε χέρσα χωράφια ή υπερβοσκημένα. Συνήθως όταν το δούμε σε μεγάλες συγκεντρώσεις, στην περιοχή υπάρχει εκτεταμένη χρήση νιτρικών και λιπασμάτων.
- Ο ασφόδελος, είναι ένα κοινό φυτό του νησιού. Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι ασφόδελοι φύτρωναν στα Ηλύσια πεδία του Άδη εκεί που πήγαιναν οι γιοι των θεών και οι ήρωες που έπεσαν στη μάχη. Στην σύγχρονη εποχή είναι ένας δείκτης υποβάθμισης των εδαφών. Τα ζώα δεν το προτιμούν για τη βοσκή κι έτσι η ύπαρξη του είδους σε μεγάλες συγκεντρώσεις είναι ένας δείκτης υπερβόσκησης.
- Η ευφόρβια ή γαλατσίδα, είναι ο γνωστός φλόμος. Τα φυτά που χρησιμοποιήθηκαν για την δηλητηρίαση των ψαριών. Επίσης ο Διοσκουρίδης θεωρούσε της γαλατσίδες καθαρκτικές. Τα ζώα δεν το καταναλώνουν επομένως όταν το βλέπουμε είναι ένας δείκτης υπερβόσκησης.
- Και τέλος το αλουμινάκι ή φτυλάκι όπως το ξέρουμε. Από την αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν τους ξερούς κάλυκες των άνθεων για φυτίλι στα καντήλια. Είναι ένα φυτό που όπως και τα προηγούμενα τα ζώα δεν προτιμούν να τρώνε, αποτελεί άλλον ένα δείκτη υπερβόσκησης.
Μαθαίνοντας την γλώσσα της φύσης είναι πιο συναρπαστικός αλλά και ουσιαστικός ένας περίπατος. Μπορούμε θαυμάζοντας τα άνθη των φυτών να συνειδητοποιήσουμε και τις ανάγκες της γης. Να μάθουμε να βλέπουμε πέρα από αυτό που θεωρούμε ότι έχουμε απλώς μπροστά μας.
Κι αν βγάλετε καμία πολύχρωμη φωτογραφία που σας φτιάχνει την διάθεση, μοιραστείτε της μαζί μας!!!!
Φωτογραφίες, Κείμενο: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)
