Κουμαριά (Arbutus unedo)
Το είδος
Είναι ένα από τα κοινά «άγρια» φρούτα της Ελληνικής υπαίθρου. Οι καρποί της είναι σφαιρικά με τραχεία επιφάνεια και χρώμα κίτρινο όταν είναι άγουροι και έντονο κόκκινο όταν ωριμάσουν.
Τα κούμαρα
Τα κούμαρα τρώγονται, και έχουν πολύ ευχάριστη γεύση – δεν είναι τυχαίο ότι στα αγγλικά ονομάζεται strawberry tree (φραουλόδεντρο). Θέλει όμως ιδιαίτερη προσοχή, γιατί τα κούμαρα τρώγονται μόνο όταν είναι ώριμα, δηλαδή κόκκινα και λίγο μαλακά (και όχι όταν είναι ανώριμα ή υπερ-ώριμα). Ανώριμα μπορεί να προκαλέσουν τάση για εμετό, ενώ τα υπερώριμα μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση. Η υπερκατανάλωση κούμαρων μπορεί να προκαλέσει μέθη, καθώς ζυμώνονται γρήγορα, ακόμα και μέσα στο στομάχι.
Χρήση των κούμαρων
Τα κούμαρα χρησιμοποιούνται και για την παρασκευή ποτών και οινοπνεύματος. Από κούμαρα φτιάχνεται ρακί ενώ σε άλλες περιοχές της Ευρώπης παρασκευάζουν κρασί, κονιάκ (στην Πορτογαλία κάνουν ισχυρό κονιάκ με το όνομα medronho) και ένα ηδύποτο γνωστό ως κουμαρόκρεμα (crème d’ arbouse), που διευκολύνει την πέψη. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν, όπως και άλλα φρούτα για να δώσουν γεύση σε κέικ, μπισκότα κ.ά.
Φαρμακευτικές ιδιότητες κούμαρων
Η κουμαριά είναι γνωστή για τις φαρμακευτικές της ιδιότητες, (σηπτικές και διουρητικές). Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε τα κούμαρα για την αντιμετώπιση της θρομβοφλεβίτιδας. Πριν από 60 χρόνια απομονώθηκαν από τα κούμαρα οι πρώτες κουμαρίνες, τα σημερινά αντιπηκτικά που δίνονται σε θρομβώσεις. Τα ώριμα κούμαρα συνιστώνται σε δυσκοιλιότητα και αεροφαγία. Η ρακί που φτιάχνεται στην περιοχή του Πλαταμώνα ανακατεμένη με ζάχαρη και κανέλα, χρησιμοποιείται στη γρίπη ως ρόφημα ή σε εντριβή και ανακουφίζει από τον πυρετό.
Φαρμακευτικές ιδιότητες φύλλων κουμαριάς
Τα φύλλα της κουμαριάς έχουν αντισηπτικές, διουρητικές, αντιφλεγμονώδεις, στυπτικές και αιμοστατικές ιδιότητες. Αφέψημα από φύλλα κουμαριάς (γίνεται με 2 γραμμάρια φύλλου και 100 ml νερού) χρησιμοποιείται σε φλεγμονές και άλλες παθήσεις των ουροφόρων οδών (κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, ενούρηση, δυσούρηση κ.α).
άνθη κουμαριάς
unendo =Γιατί μόνο ένα;
Το κούμαρο αν δεν έχει ωριμάσει πλήρως πρέπει να αποφεύγεται να τρώγεται γιατί προκαλεί τάση για εμετό και αναγούλες. Αν πάλι είναι υπερώριμο είναι δηλητηριώδες: κάνει γρήγορα ζύμωση και σχηματίζει αλκοόλη, χωρίς φυσικά να φαίνεται κάτι εξωτερικά. Τα κούμαρα ωριμάζουν σταδιακά (και δυο φορές το χρόνο, την άνοιξη και το φθινόπωρο) και πάνω στο ίδιο δέντρο μπορούν να βρεθούν υπερώριμα, ώριμα, άγουρα κούμαρα αλλά και άνθη, επομένως θέλει προσοχή στη συλλογή! Οι αρχαίοι Έλληνες δεν το προτιμούσαν θεωρώντας επικίνδυνη την κατανάλωσή του, καθώς λόγο νοστιμιάς δεν μπορούσαν να φάνε «μόνο ένα». Αργότερα ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ο Ρωμαίος επιστήμονας (φυσικός φιλόσοφος) και ιστορικός, περίφημος κυρίως από το έργο του «Φυσική Ιστορία» (Naturalis Historia), έδωσε το λατινικό όνομα της κουμαριάς. Το όνομα «unedo» προέρχεται από το λατινικό «unum edo» που σημαίνει «τρώω ένα, μόνο».
Πληροφορίες:
Κούμαρα: τα περίεργα, εύγευστα φρούτα του δάσους! http://votaniki.gr/ , Λάζαρος Καρασαββίδης [29/10/2016]
Unendo… γιατί πρέπει να τρώμε “μόνο ένα” http://votaniki.gr/ , Πένυ Ραδαίου [29/10/2016]
Φωτογραφίες: Ιωάννης Γκαλιούρης (Μύρινα)



