Οικογένεια: Ελαφίδαι (Cervidae)

Το πλατώνι είναι ένα είδος το οποίο στη μορφολογία του μοιάζει με το ελάφι και είναι πιο μικρόσωμο. Ο χρωματισμός του τριχώματος του διαφέρει από εποχή σε εποχή (καλοκαίρι και χειμώνα). Ένα χαρακτηριστικό του πλατωνιού είναι το κάτοπτρο  δηλαδή η περιοχή των γλουτών. Εκεί σχηματίζεται η λεγόμενη τρίαινα η οποία αποτελείται από μαύρο τρίχωμα (σχήματος ανάποδου Ψ). Από αυτό το σημείο μπορούμε, εκτός των άλλων, να το αναγνωρίσουμε από το ελάφι ή το ζαρκάδι.

Άλλο ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η μορφή των κεράτων. Κέρατα έχουν μόνο τα αρσενικά άτομα.. Από τη βάση τους ξεκινούν κυλινδρικά και οι πρώτες 2   διακλαδώσεις είναι οξύληκτες, όλες οι επόμενες όμως ενώνονται μεταξύ τους στα πλάγια με αποτέλεσμα να σχηματίζεται μια πλατιά απόληξη σαν παλάμη.

Το μήκος του σώματος είναι 1,6-1,9 μέτρα, το ύψος τους έως και 1 μέτρο ενώ φτάνουν σε βάρος τα 40-80 κιλά.

Για βιότοπο προτιμά τα δάση πλατύφυλλων με αρκετά διάκενα, χαμηλών υψομέτρων και σε περίπτωση χιονοπτώσεων τις πεδινές περιοχές. Η τροφή του αποτελείται κυρίως από διάφορα πλατύφυλλα, βαλανίδια και άλλους καρπούς. Φλοιοφαγία παρατηρούμε συνήθως σε λειόφυλλα είδη κωνοφόρων. Επίσης γάστρεις και διάφοροι θάμνοι συμπληρώνουν το διαιτολόγιο.

Η διάκριση των φύλων μπορεί να γίνει από την ύπαρξη ή μη κεράτων και φυσικά από τη σωματική διάπλαση, αφού τα αρσενικά είναι πιο μεγαλόσωμα. Έμμεσα όμως μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα φύλα του είδους από την εξέταση των κοπράνων. Στα αρσενικά είναι πιο επιμήκη και οξύληκτα στο ένα άκρο και κοίλα στο άλλο ενώ στα θηλυκά είναι περισσότερο οξύληκτα δίχως κοιλότητα.

Ο προσδιορισμός της ηλικίας μέσω της παρατήρησης των κεράτων γίνεται ως εξής (για τα αρσενικά). Στο πλατώνι σε ηλικία 6 μηνών εμφανίζονται 2 μικρά μετωπικά εξογκώματα  από αυτά μετά από 8-9 μήνες θα δούμε να εμφανίζονται τα κέρατα τα οποία είναι χωρίς διακλάδώσεις. Όταν το πλατώνι φτάσει 15 μηνών τότε αυτά έχουν μήκος περίπου 15 εκατοστά. Στο δεύτερο έτος ζωής θα εμφανιστεί η πρώτη διακλάδωση, στο τρίτο έτος θα δούμε τις πλατιές διακλάδώσεις ενώ στο πέμπτο έτος θα δούμε στο πίσω μέρος των πλατιών διακλαδώσεων και οξύληκτες απολήξεις. Πλήρης ανάπτυξη κεράτων έχουμε στο έκτο με έβδομο έτος. Τα αρσενικά πλατώνια απορρίπτουν  τα κέρατα τους κάθε Απρίλιο και σε 4 μήνες έχουν ξανά δημιουργηθεί πλήρως, όταν γίνεται αυτό είναι καλυμμένα με βελούδο το οποίο απορρίπτεται τον Σεπτέμβριο.

Πληροφορίες -Πηγές:

Παπαγεωργίου Νικόλαος, 1991, Βιολογία Άγριας Πανίδας, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, ISBN 960-12-0291-9, σελ: 124-129

Φωτογραφίες: Ιωάννης Γκαλιούρης και Φωτεινή Μηδέλια

The post Πλατώνι (Dama dama) appeared first on Lemnos Nature.

Ο σκαντζόχοιρος του είδους Erinaceus roumanicus έχει γεωγραφική κατανομή από την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, τη Βαλτική και τη Βαλκανική χερσόνησο ανατολικά (Λευκορωσία, Ουκρανία, Ρωσία) νότια η εξάπλωση φτάνει έως το βόρειο Καύκασο και την Κρήτη.

Οικότοπος και Οικολογία

Τον συναντάμε σε αγροτικές εκτάσεις, πάρκα, κήπους, σε αγροτικές αλλά και αστικές περιοχές.

Τροφή 

Τρέφεται κυρίως με ασπόνδυλα που ζουν στην επιφάνεια του εδάφους (π.χ. σκαθάρια, αράχνες, γαιοσκώληκες, κάμπιες και προνύμφες εντόμων), περιστασιακά μπορεί να τραφεί και με μικρά σπονδυλωτά, αυγά πουλιών, κ.α.. Τέλος, μπορεί να καταναλώσει και φρούτα ή μύκητες.

Κατάσταση πληθυσμού

Στη χώρα μας θεωρείται κοινό είδος. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδουλώνουν πληθυσμιακή μείωση. Τρέχουσα τάση: σταθερή. Και η IUCN κατατάσσει το ως μειωμένης ανησυχίας (LC).

Απειλές  

Πολλά άτομα του είδους σκοτώνονται από συγκρούσεις με αυτοκίνητα (Lapini 1999) αλλά αυτό είναι απίθανο να προκαλέσει εκτεταμένη πτώση του πληθυσμού.

Στη φύση ζει περίπου 3 χρόνια.

Πληροφορίες –Πηγές:

http://www.iucnredlist.org/details/136344/0

Φωτογραφία είδους: Михайло Колесніков (Mikhail Kolesnikov) https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_white-breasted_hedgehog

Χάρτης εξάπλωσης http://maps.iucnredlist.org/map.html?id=136344

The post Σκαντζόχοιρος (Erinaceus roumanicus) -Northern White-breasted Hedgehog appeared first on Lemnos Nature.

Περιγραφή

Το χαρακτηριστικό του είδους είναι ότι δεν έχει ουρά και τα μάτια του είναι καλυμμένα από μια μεμβράνη του δέρματος. Το τρίχωμα στη ράχη του είναι κοκκινωπό έως ανοικτό καφέ, ενώ η κοιλιακή χώρα είναι γκριζωπή.

Αναπαραγωγή

Είναι ένα ζώο το οποίο απαντάται μόνο του, με εξαίρεση την αναπαραγωγική περίοδο που σχηματίζει ζεύγη. Γεννά συνήθως μια φορά από 1-5 μικρά από Ιανουάριο έως Απρίλιο.

Συνήθειες

Ο ασφάλακας ζει σχεδόν αποκλειστικά κάτω από το έδαφος και τον συναντάμε σπάνια στην επιφάνεια. Κατασκευάζει στοές (65-195 μέτρα) και δημιουργεί διαμερίσματα (βάθους 20-50 εκ. το καλοκαίρι έως και 4 μέτρα).  Τα διαμερίσματα αυτά τα χρησιμοποιεί για αποθήκευση (έχουν βρεθεί έως και 18 κιλά τροφή σε μια φωλιά), φώλιασμα, αλλά και ως wc αφού εκεί εναποθέτει τα περιττώματα του.

Τροφή

Τρέφεται με ρίζες, βλαστούς, φύλλα και φρούτα

Κατάσταση πληθυσμού

Το είδος περιλαμβάνεται στο παράρτημα  ΙV της 92/43 της Ε.Ε.  Στην IUCN (Red List of Threatened Species) το είδος αναφέρεται DD (Data Deficient) –Ανεπαρκή δεδομένα για την κατάσταση του πληθυσμού.

Κίνδυνοι –απειλές

Θεωρείται «εχθρός» των γεωργών αφού με τις μεγάλες του στοές και την αποθήκευση τροφών δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες.

Το είδος απειλείται από την απώλεια των οικοτόπων και τις αλλαγές χρήσης γης. Εξαφανίζεται με την άροση φυσικών βοσκοτόπων.

Πληροφορίες –Πηγές:

Στρατής Δ. Βαλάκος, Παναγιώτης Παφίλης, Παναγιώτης Γεωργιακάκης, Γιώργος Παπαμιχαήλ, Πέτρος Λυμπεράκης, Χρύση Σίμου, Κώστας Ταξείδης (2012). Φυσική Ιστορία της Λέσβου /Άγρια θηλαστικά. Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας Λέσβου. ISBN: 978-960-466-115-2, σελ: 170-172.

http://www.iucnredlist.org/details/14328/0

Φωτογραφία: Vilda –Rollin Verlinde (IUCN) http://www.iucnredlist.org/details/14328/0

The post Νανοτυφλοποντικός, Ασφάλακας (Nanospalax leucodon) – Lesser Blind Mole Rat appeared first on Lemnos Nature.

Μήκος σώματος: 52 -65 cm(χωρίς ουρά)

Βάρος αρσενικού:  3000 – 4100 gr

Βάρος θηλυκού:  3100 – 4200 gr

Γνωρίσματα

Γκριζοκαφέ ζώο με μεγάλα αυτιά (μεγαλύτερα από το μήκος του κεφαλιού) και  μαύρες λωρίδες στις άκρες των αυτιών

Ενδιαίτημα

Οι προτιμήσεις του ποικίλουν από ορεινές και ημιορεινές ανοιχτές περιοχές,  αγροτικές περιοχές με δημητριακά και χέρσους αγρούς και αραιά δάση και θαμνότοπους.

Αναπαραγωγή

Ωριμάζει σε ηλικία 6 – 8 μηνών. Αναπαράγεται 1 – 5 φορές το χρόνο, εγκυμονεί για 41 – 43 ημέρες και γεννάει από 1 – 5 μικρά που τα σκορπάει στη γύρω περιοχή. Θηλάζει τα μικρά του μία φορά τη μέρα, το σούρουπο. Η αυξημένη αναπαραγωγική του δραστηριότητα οφείλεται στην ιδιομορφία της μήτρας της θηλυκής. Η μήτρα της λαγίνας είναι δισχιδής δηλ. αποτελείται από δύο χώρους. Όταν εμφυτεύεται το γονιμοποιημένο ωάριο στον ένα χώρο της μήτρας αρχίζει να αναπτύσσεται το έμβρυο. Μετά από 10 – 15 ημέρες μπορεί να προκληθεί ωορρηξία στον άλλο χώρο της μήτρας. Το νέο ωάριο μπορεί να γονιμοποιηθεί και να αρχίσει να αναπτύσσεται νέο έμβρυο με αποτέλεσμα όταν σε 30 περίπου ημέρες γεννήσει τα λαγουδάκια που έχουν αναπτυχθεί στον ένα χώρο της μήτρας  ήδη θα εγκυμονεί τα ηλικίας 15 περίπου ημερών έμβρυα στον άλλο χώρο της μήτρας. Έτσι σε χρονικό διάστημα 15 έως 20 ημερών θα έχουμε δύο γέννες. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται επικύηση.

Τροφή

Τρέφεται με πόες, καρπούς, νεαρούς βλαστούς και σπόρους δημητριακών. Ο λαγός παρουσιάζει ιδιαίτερη συμπεριφορά όσον αφορά την καλύτερη αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών της τροφής του. Τα κόπρανά του είναι δύο ειδών: α) αυτά που είναι σκληρά, στρογγυλά και σκούρου χρώματος, που με την επίδραση του αέρα γίνονται γκρίζα  και β) αυτά που είναι ακανόνιστα και δημιουργούνται στο τυφλό έντερο, που είναι μικρότερου μεγέθους, πολυεδρικά, γυαλιστερά και καλύπτονται με βλέννα. Τα κόπρανα αυτά είναι πλούσια σε βακτήρια και βιταμίνες και τρώγονται από το ίδιο το ζώο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να  αξιοποιηθούν τα θρεπτικά στοιχεία και οι βιταμίνες που δεν αφομοιώθηκαν κατά την πρώτη πέψη. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται κοπρανοφαγία.

Η δισχιδής μήτρα που κάνει το θηλυκό ικανό να ζευγαρώνει τη στιγμή που είναι ήδη έγκυο, η κοπρανοφαγία που αν δεν συμβεί μπορεί να οδηγήσει σε αβιταμίνωση και στο θάνατο, η συμπεριφορά του κατά το ζευγάρωμα, η μη εκδήλωση χωροκράτειας όπως συμβαίνει στα περισσότερα ζώα, η πολυπλοκότητα των κινήσεών του πριν «γιατακιάσει», ο τρόπος του θηλασμού των μικρών του και η ιδιαίτερα μεγάλη γενετική του ποικιλομορφία είναι μόνο μερικά από τα παράξενα που χαρακτηρίζουν το λαγό. Σε αυτά προστίθεται η φοβερή ικανότητά του να ανταπεξέρχεται σε κινδύνους και αντιξοότητες και να εποικίζει τις πλέον ακατάλληλες, για άλλα είδη, περιοχές.

Δραστηριότητες του λαγού

Σε αντίθεση με άλλα είδη της οικογένειας των λαγομόρφων που παραμένουν κάτω από το έδαφος όταν δεν κινούνται, ο λαγός κατά τη διάρκεια της ημέρας βρίσκεται έξω από τρύπες όπου ξεκουράζεται. Κινείται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, ως γνήσιο νυκτόβιο, οπότε και τρέφεται. Ωστόσο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, που η νύχτα είναι σχετικά μικρή, ο λαγός επεκτείνει τις δραστηριότητές του και κατά τη διάρκεια των πρώτων και τελευταίων ωρών της ημέρας. Οι λαγοί που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της υλοποίησης ημέρας την υπόλοιπη ημέρα είναι προφανώς αυτοί έχουν ενοχληθεί από κάποιο εχθρό.

Οι λαγοί που ζουν σε αγροτικές περιοχές επιλέγουν να ξεκουράζονται σε σημεία  που έχουν καλή ορατότητα, έχοντας πίσω τους ή στο πλάι έναν θάμνο ή μια μεγάλη πέτρα. Αν όμως υπάρχει  αρκετά ψηλό χόρτο τότε το μόνο που κάνουν είναι να κάθονται κάτω διαμορφώνοντας μια μικρή κοιλότητα στη βλάστηση και να παραμένουν ακίνητοι. Αν όμως η βλάστηση είναι σχετικά χαμηλή ή ο καιρός είναι κρύος τότε σκάβει ένα μικρό λάκκο και βυθίζει το πίσω μέρος του σώματός του ώστε να κρύβεται και να προστατεύεται ταυτόχρονα από το κρύο. Η συνήθειά του αυτή τον κάνει αόρατο τις περισσότερες φορές. Ακόμα και σε έναν αγρό με χειμερινό σιτάρι λίγων εκατοστών ύψους διακρίνεται με πολύ μεγάλη δυσκολία. Όταν ο ήλιος βασιλέψει και δεν υπάρχει καμιά ενόχληση εγκαταλείπει την κρυψώνα του και τρέχει γρήγορα ψάχνοντας για τροφή. Νωρίς το πρωί επιστρέφει σε μια από τις κρυψώνες του για να ξεκουραστεί. Πολλοί λαγοί βέβαια επιλέγουν την άκρη ενός θαμνοτόπου ή δάσους για να κρυφτούν, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Οι περιοχές τροφοληψίας μπορεί να είναι κοντά στο «γιατάκι» (θέση όπου ο λαγός ξεκουράζεται την ημέρα) και το ζώο να αρχίσει να τρέφεται σχεδόν αμέσως από τη στιγμή που θα το εγκαταλείψει. Συνήθως όμως οι περιοχές αυτές δεν συμπίπτουν και ο λαγός για να βρει κατάλληλο χωράφι χρειάζεται να διανύσει αποστάσεις που συχνά ξεπερνούν το χιλιόμετρο. Αν και θεωρείται μοναχικό ζώο προτιμά να βόσκει μαζί με άλλα άτομα. Κι αυτό γιατί είναι ευκολότερο να εντοπιστεί κάποιος κίνδυνος από πολλά ζευγάρια μάτια κι αυτιά παρά από ένα. Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι όταν τρέφονται σε μία περιοχή περισσότεροι από ένας λαγοί, σπαταλούν λιγότερο χρόνο στο να προσέχουν για επερχόμενους κινδύνους και έτσι τρέφονται για περισσότερη ώρα αξιοποιώντας καλύτερα  τη διαθέσιμη τροφή.

Οι περιοχές τροφοληψίας αλλάζουν ανάλογα με τη βλάστηση που διαθέτουν τα χωράφια μέχρι να οργωθούν. Έτσι οι αγροτικές περιοχές αξιοποιούνται διαφορετικά ανάλογα με την εποχή του έτους, το είδος και το στάδιο της βλάστησης. Η περιοχή στην οποία κινείται ένας λαγός  ποικίλει από 200 έως 1000 στρέμματα. Η προτίμησή του σε ανοίγματα του δάσους, σε θαμνότοπους και φυσικούς φράχτες εξαρτάται από την κλίση του εδάφους, την ποιότητα και ποσότητα της πυκνής φυσικής βλάστησης, τη δυνατότητα που δίνεται στο ζώο να διαφύγει από τους διώκτες του και τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί αποτελεσματικά τα διαθέσιμα τροφής με τον ελάχιστο δυνατό κίνδυνο.

Η τελειοποίηση των  τεχνικών, που έχει αναπτύξει ο λαγός για να αποφεύγει τους εχθρούς του, είναι γι’ αυτόν πραγματικά θέμα ζωής και θανάτου. Προσπαθεί λοιπόν να ξεφύγει από τους εχθρούς του μπερδεύοντας τα ίχνη του. Ποτέ δεν φτάνει στο μέρος που πρόκειται να «γιατακιάσει» (δηλ να περάσει την ημέρα) χωρίς να κάνει μερικές βόλτες μπρος – πίσω για να παραπλανήσει τους διώκτες που ιχνηλατούν ακολουθώντας την οσμή που αφήνει. Παρατηρήσεις έδειξαν ότι τις περισσότερες φορές κατευθύνεται σε συγκεκριμένους διαδρόμους ή μονοπάτια που μπορεί να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα και τους γνωρίζει πολύ καλά, ώστε να έχει μεγάλη πιθανότητα να διαφύγει. Ποτέ, απ’ ότι φαίνεται, δεν αφήνει τη διαφυγή του στην τύχη αναζητώντας εκείνη την ώρα διεξόδους.

Κοινωνικότητα και ερωτοτροπίες

Αν και είναι γνωστή η προτίμηση των λαγών να τρέφονται κατά ομάδες δεν έχει αποσαφηνιστεί η κοινωνικότητά τους. Δεν δημιουργούν επικράτειες, δεν χρησιμοποιούν εντυπωσιακές τελετές για να προσελκύσουν τα θηλυκά, δεν διαθέτουν χαρέμια με θηλυκά και δεν έχουν ένα συγκεκριμένο τρόπο ζευγαρώματος όπως άλλα  ζώα. Οι έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει κάτι παραπάνω από ένα πρότυπο στην κοινωνική τους οργάνωση. Για παράδειγμα κατά την επιλογή των θέσεων τροφοληψίας τα κυρίαρχα άτομα διώχνουν τα νεότερα και τα αδύναμα κι έτσι αναπτύσσεται μια ιεραρχία που είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Ο ανταγωνισμός για τροφή ατονεί από τη στιγμή που υπάρχουν προσιτές καλλιέργειες. Όταν μια καλλιέργεια εξασφαλίζει τροφή, αυτή είναι αρκετή για όλους τους λαγούς της περιοχής.

Επειδή συνήθως τα θηλυκά που είναι διαθέσιμα για αναπαραγωγή είναι λίγα σε σχέση με τα ενήλικα αρσενικά, ο ανταγωνισμός για ζευγάρωμα είναι έντονος. Τα αρσενικά μπορούν να ζευγαρώσουν με πολλά θηλυκά. Όταν αρχίζει η αναπαραγωγική περίοδος, συνήθως στα τέλη Ιανουαρίου ή αρχές Φεβρουαρίου, τα αρσενικά δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στα θηλυκά. Την εποχή αυτή είναι συχνό φαινόμενο οι λαγοί να ακολουθούν ο ένας τον άλλο. Ένα αρσενικό μένει κοντά στο θηλυκό και κυνηγάει οποιοδήποτε άλλο αρσενικό βρεθεί στην περιοχή. Αν μάλιστα φτάσει κοντά του το δαγκώνει και πολλές φορές αρχίζει σφοδρή μάχη μέχρι κάποιο από τα δύο να τραπεί σε φυγή.

Όταν το θηλυκό φτάσει σε οίστρο γίνεται δέκτης μεγάλης προσοχής από το αρσενικό το οποίο το ακολουθεί παντού και μυρίζει διαρκώς το έδαφος πίσω του. Αν το θηλυκό ενοχληθεί πολύ, γυρίζει πίσω εκνευρισμένο και αφού σηκωθεί στα πίσω πόδια χτυπά το αρσενικό με τα μπροστινά του πόδια και δίνει την εντύπωση πυγμάχου που χτυπά με τα χέρια του. Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη ότι αυτή η συμπεριφορά, που εκδηλωνόταν κυρίως την άνοιξη, σήμαινε ότι δύο αρσενικά πάλευαν για την διατήρηση της επικράτειάς τους. Η υπόθεση αυτή σήμερα έχει καταρριφθεί  μιας και ο λαγός όπως είπαμε δεν εκδηλώνει χωροκράτεια.

(Φωτογραφία: Terry Whittaker)

Πολλές φορές ένας νεαρός υποψήφιος «γαμπρός» προσεγγίζει κάποιο θηλυκό και μένει μαζί του «προστατεύοντάς» το μέχρι την εποχή του οίστρου τότε κάποιο κυρίαρχο αρσενικό θα τον κυνηγήσει  μακριά και θα ζευγαρώσει με το θηλυκό. Έτσι παρατηρείται το φαινόμενο πολλοί αρσενικοί λαγοί να βρίσκονται κοντά σ’ ένα θηλυκό. Αν και φαίνεται ότι υπάρχει μια χαλαρή ιεραρχία μεταξύ των αρσενικών δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τηρούν χωροκράτειες και μάχονται για διαθέσιμο χώρο, όπως τα περισσότερα ζώα. Το βαρύτερο και πιο μεγαλόσωμο θηλυκό αρχικά απωθεί τον υποψήφιο επιβήτορα. Στο τέλος βέβαια υποκύπτει, επιτρέποντας το ζευγάρωμα το οποίο γίνεται πολύ γρήγορα και ολοκληρώνεται συνήθως με ένα σάλτο απομάκρυνσης του αρσενικού.

Το ζευγάρωμα δεν περιορίζεται μόνο τον Μάρτιο αλλά συνεχίζεται καθ’ όλη την αναπαραγωγική περίοδο που διαρκεί μέχρι το Σεπτέμβριο. Όμως η ερωτική συμπεριφορά του λαγού είναι εμφανής κυρίως στην αρχή της άνοιξης όταν τα περισσότερα θηλυκά ωριμάζουν, ενώ παράλληλα τα δημητριακά είναι ακόμα κοντά κι έτσι οι δραστηριότητες των ζώων γίνονται αντιληπτές. Από τη στιγμή που το αρσενικό ζευγαρώσει με το θηλυκό αρχίζει αμέσως να αναζητά νέο ταίρι. Ο ανταγωνισμός για τα θηλυκά είναι έντονος και ένα κυρίαρχο αρσενικό μπορεί να ζευγαρώσει με τα περισσότερα θηλυκά της περιοχής.

Το θηλυκό γεννάει σε ανοιχτούς χώρους και αρχικά τα μικρά του μένουν κρυμμένα στην βλάστηση όλα μαζί. Αργότερα για να μειωθεί ο κίνδυνος από τους άρπαγες, τα σκορπίζει σε διάφορα σημεία. Τα λαγουδάκια γεννιούνται με πλήρες τρίχωμα και ανοιχτά μάτια, χρειάζονται δε ελάχιστη φροντίδα από τη μητέρα τους. Έτσι το θηλυκό διαθέτει όσο το δυνατό λιγότερη ώρα στις επισκέψεις του στα μικρά, ώστε να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα να γίνουν αντιληπτά από τους άρπαγες. Κι αν ακόμα η παρουσία κάποιου νεαρού γίνει αντιληπτή, η απώλεια θα περιοριστεί σ’ αυτό μόνο. Είναι χαρακτηριστικό το φαινόμενο της επιλογής μιας ασφαλούς από άρπαγες θέσης, στην οποία το θηλυκό, μπορεί να γεννήσει περισσότερο από μιά φορές. Στην Δανία ερευνητές υπολόγισαν ότι η πραγματική «παραγωγή» ενός θηλυκού, αφού αφαιρέσουμε τις απώλειες, κυμαίνεται από 4 – 6 μικρά το χρόνο ενώ ο αριθμός των γεννών ανέρχεται από 2 – 5 το χρόνο. Υπό κανονικές συνθήκες η γέννηση των πρώτων μικρών φαίνεται να γίνεται αρχές Μαρτίου, η δεύτερη γέννα έρχεται περίπου οκτώ εβδομάδες αργότερ, η τρίτη  εννέα έως δέκα εβδομάδες μετά τη δεύτερη, η δε τέταρτη γέννα απέχει περίπου οκτώ εβδομάδες από την τρίτη. Τα παραπάνω έχουν επιβεβαιωθεί και από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στη Δανία  στη Γερμανία και την Πολωνία. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η παραγωγικότητα των λαγών αυξάνεται όταν οι συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη της βλάστησης την άνοιξη και το καλοκαίρι καθώς και όταν το φθινόπωρο δεν έχουμε πολλές βροχές.

Ο θηλασμός των μικρών περιορίζεται σε 5 – 10 λεπτά, κάθε 24 ώρες, και  συνήθως γίνεται μια ώρα μετά τη δύση του ήλιου. Αυτή την ώρα η μητέρα επιστρέφει στο μέρος που γέννησε τα μικρά κι αυτά συγκεντρώνονται από τα σημεία  που βρίσκονται και θηλάζουν όλα μαζί. Πολλές φορές η ώρα του θηλασμού ποικίλει όταν πρόκειται για περιοχές που δέχονται ενόχληση από εξωτερικούς παράγοντες. Τα λαγουδάκια φαίνεται να καθοδηγούνται την ώρα του θηλασμού από το ένστικτό τους το οποίο τα κάνει να ακολουθούν το ένα το άλλο.

Η μητέρα δε φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για το ποια λαγουδάκια  θηλάζει. Όταν τυχαίνει δύο «γέννες» να βρίσκονται στην ίδια περιοχή, δεν είναι ασυνήθιστο τα μικρά να αναμιχθούν ώστε, κατά τη διάρκεια του θηλασμού,  μια θηλύκια να φιλοξενεί και τα μικρά της «γειτόνισσας».

Στη Λήμνο το κυνήγι του λαγού απαγορεύεται.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, στη Λήμνο υπήρχε μεγάλη εξάπλωση του ευρωπαϊκού λαγού (Lepus europaeus). Το συγκεκριμένο είδος κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει συρρικνωθεί πληθυσμιακά και γεωγραφικά και απαντάται μόνο στην περιοχή της Βίγλας. Οι πιθανοί λόγοι της μείωσης του λαγού είναι πολλοί, με επικρατέστερο την διάνοιξη ενός εκτεταμένου οδικού δικτύου στο νησί που καθιστούσε το λαγό ευάλωτο στο παράνομο κυνήγι (στη θανάτωση του με οχήματα) λόγω του κατακερματισμού των βιοτόπων του.

Η μείωση του πληθυσμού των λαγών είχε ως αποτέλεσμα να εκλείψει ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο ειδών (λαγού και αγριοκούνελου) που αποτελούσε έναν από τους ρυθμιστικούς παράγοντες για τον πληθυσμό των αγριοκούνελων στο νησί. Οι επιστημονικές απόψεις, για τη δυνατότητα συνύπαρξης των δύο αυτών ειδών  στον ίδιο χώρο και για την εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς μεταξύ τους, διίστανται.

Παλαιότερες έρευνες αναφέρουν επιθετική συμπεριφορά των αγριοκούνελων προς τους λαγούς, ενώ νεότερες μελέτες δεν καταλήγουν σε παρόμοια αποτελέσματα. Ωστόσο είναι κοινά αποδεκτό ότι μεταξύ των δύο ειδών, όταν αυτά απαντώνται στα ίδια ενδιαιτήματα, αναπτύσσεται ανταγωνισμός ως προς την εξασφάλιση των τροφικών διαθεσίμων.

Πηγές:

http://www.hunters.gr/portfolio/%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8C%CF%82-lepus-europaeus/ Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης

Κοντσιώτης Ι. & Παπαγεωργίου Ν., Σχέδιο Διαχείρισης του Πληθυσμού των Αγριοκούνελων στο νησί της Λήμνου, σελ: 20.

Φωτογραφία:

Αρχική φωτογραφία: http://www.knf.gr/mustika-viologias-tou-lagou/ Άρθρο “Τα μυστικά βιολογίας του λαγού” του Ευάγγελου Χατζηνίκου στο “Κυνηγός & Φύση”

Φωτογραφία με 2 άτομα:  @Terry Whittaker http://terry.photoshelter.com/image/I0000YADKtkyJam0

The post Ευρωπαϊκός λαγός (Lepus europaeus) appeared first on Lemnos Nature.

Mariama MATTILA1,2,*, Ioannis HADJIGEORGIOU2 1 Faculty of Mathematics and Natural Sciences, University of Turku, Turku, Finland 2 Faculty of Animal Sciences and Aquaculture, Agricultural University of Athens, Athens, Greece

Ένας μικρός πληθυσμός Πλατωνιών (Dama dama dama L.) μεταφέρθηκε στη Μύρινα της Λήμνου στις αρχές του 1970 από το νησί της Ρόδου. Ο στόχος μας ήταν να εκτιμηθεί το μέγεθος του πληθυσμού, η κάλυψη βλάστησης, και η στάση των  ενδιαφερόμενων μερών προς τα πλατώνια του νησιού, με βάση τις προσωπικές συνεντεύξεις. Ακολουθώντας τη μέθοδο της οπτικής επιθεώρησης, εκτιμήσαμε ότι υπήρχαν 47 πλατώνια στην περιοχή φρούριο (38 αρσενικά, 3 θηλυκά  και 6 νεαρά).  Σε γενικές γραμμές, οι βασικοί ενδιαφερόμενοι φορείς της Λήμνου εξέφρασαν θετική στάση απέναντι στα πλατώνια  Ωστόσο, όλα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πληθυσμός τους θα πρέπει να διατηρείται στο σημερινό του μέγεθος και να περιορίζεται στην περιοχή φρούριο προκειμένου να αποφευχθεί πιθανή σύγκρουση με οχήματα και διάφορες ζημιές στις καλλιέργειες και σε κήπους.

Διαβάστε όλη τη δημοσιευμένη έκθεση εδώ

Φωτογραφία: enimerosi360.gr

The post Διατήρηση και διαχείριση των Πλατωνιών στη Λήμνο appeared first on Lemnos Nature.

Μήκος σώματος 35 -45 cm

Βάρος αρσενικού:  1200 – 2000 gr

Βάρος θηλυκού:  1200 – 2000 gr

Γνωρίσματα

Αυτιά κοντύτερα από το μήκος του κεφαλιού. Απουσιάζουν οι μαύρες λωρίδες στις άκρες των αυτιών. Πιο κοντά πόδια από το λαγό, γεγονός που φαίνεται χαρακτηριστικά όταν τρέχει. Ζει μόνο στη νησιώτικη Ελλάδα, σε πεδινές και  λοφώδεις περιοχές με γαιώδη ή αμμώδη εδάφη.

Ενδιαίτημα – Αναπαραγωγή

Το συναντάμε σε λιβάδια που συνορεύουν με θαμνότοπους, δάση, βράχια κ.λπ. Δραστηριοποιείται τη νύχτα εκτός αν δεν ενοχλείται, οπότε βγαίνει και την ημέρα. Είδος κοινωνικό, φωλιάζει κατά αποικίες. Φτιάχνει τη φωλιά του μαζί με άλλα σε στοές, βαθιά κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, με πολλές διακλαδώσεις. Γεννάει 4 – 7 φορές το χρόνο από 3 – 12 μικρά, που είναι γυμνά και τυφλά.

Τροφή

Τρέφεται με βλάστηση και καρπούς.

Συμπεριφορές:

Είναι ζώο αγελαίο και ζει σε κοινωνικές ομάδες πολλών ατόμων κάτω από αυστηρή ιεραρχία την οποία έχει ένα κυρίαρχο ζευγάρι . Ο βασικός πυρήνας είναι η οικογενειακή ομάδα που αποτελείται από 8-12 άτομα. Το κυρίαρχο αρσενικό αναλαμβάνει την φύλαξη της περιοχής της ομάδας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της αναπαραγωγής. Η περιοχή σημαδεύεται και κάθε παρείσακτος κυνηγιέται ανελέητα. Οι συγκρούσεις δε που ακολουθούν είναι μεγάλης βιαιότητας με αρκετές φορές βαρείς τραυματισμούς . Οι ρυθμοί της ζωής του αγριοκούνελου εξαρτώνται άμεσα από τον καιρό και ειδικά από τον βαθμό υδρομετρίας. Σε περίοδο έντονων βροχοπτώσεων μένει χωμένο στο λαγούμι του η κάτω από την προστατευτική κάλυψη κάποιου θάμνου. Αν βραχεί ενώ τρέφεται έξω , περιμένει να στεγνώσει το τρίχωμα του για να ξαναγυρίσει στο λαγούμι του. Οι βασικές δραστηριότητες γίνονται αργά το βράδυ η νωρίς το πρωί. Το αγριοκούνελο είναι πραγματικό βαρόμετρο . Αν το δούμε να κυκλοφορεί σε μεγάλους αριθμούς την διάρκεια της ημέρας αυτό σημαίνει ότι έρχεται αλλαγή απότομη και αναταραχή. Είναι πολύ ενδημικό και είναι προσκολλημένο στην περιοχή του. Και δεν απομακρύνεται πάνω από 200-400 μέτρα. Δειλό πάντα έτοιμο σε κάποιο ασυνήθιστο θόρυβο να τρέξει στο λαγούμι του. Πάντα υπάρχουν τσιλιαδόροι που παρατηρούν την γύρω περιοχή όταν τα άλλα ζώα τρώνε. Μόλις αντιληφτούν κίνδυνο αμέσως σηκώνονται όρθια στα πίσω πόδια τους , αν επιβεβαιωθεί ο κίνδυνος χτυπούν δυνατά τα πόδια τους στο έδαφος και εξαφανίζονται γρήγορα.

Ζημιές που προκαλούνται από τον υπερπληθυσμό του αγριοκούνελου

Όταν οι πυκνότητες πληθυσμού του αγριοκούνελου φτάσουν σε υψηλά επίπεδα, είναι δυνατόν να προκαλέσει σημαντικές ζημιές στο βιότοπο λόγω της καταστροφής της ποώδους βλάστησης, την απογύμνωση των περιοχών και την δημιουργία σοβαρών προβλημάτων διαβρώσεως του εδάφους. Κατά συνέπεια τα παραπάνω έχουν σαν αποτέλεσμα να προκαλεί σημαντικές ζημιές στις γεωργικές καλλιέργειες, στην κτηνοτροφία κλπ. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα εισήχθη από τη Βρετανία στην Αυστραλία. Το 1863 μετά από μια φωτιά, πολλά αγριοκούνελα ξέφυγαν από την φάρμα που εκτρεφόταν και εξαπλώθηκαν στην γύρω περιοχή κοντά στη Βικτόρια.Από εκεί η εξάπλωσή τους ήταν ραγδαία και έφτασε μέχρι τη Δυτική Αυστραλία μέχρι το 1894. Σε όλες τις κατάλληλες περιοχές για το αγριοκούνελο εγκαταστάθηκαν αποικίες μέχρι το 1930. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας 1930 – 1940 οι πυκνότητες πληθυσμού των αγριοκούνελων βρίσκονταν σε πολύ μεγάλους αριθμούς, με μεγάλες συνέπειες στην αγροτοκτηνοτροφία.Οι μέθοδοι ελέγχου του πληθυσμού που χρησιμοποιήθηκαν δεν έφεραν αποτελέσματα, οπότε το 1950 εισήχθη ο ιός της μυξωμάτωσης και λόγω της μεγάλης πυκνότητας των πληθυσμών του αγριοκούνελου εξαπλώθηκε ραγδαία σε όλη την Αυστραλία μέχρι το 1953.
Το 98% των ατόμων αγριοκούνελου που προσβλήθηκαν από τον ιό ψόφησαν. Από τότε και μετά χρησιμοποιήθηκαν και άλλες μορφές βιολογικών και  χημικών μεθόδων για τον έλεγχο του πληθυσμού τους.Οι ζημιές που προκαλούν στην βλάστηση της περιοχής που καταλαμβάνουν είναι τεράστια. Είναι δυνατό να μειώσουν τα διαθέσιμα της τροφής σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Το 1985 – 1986 μελέτες έδειξαν ότι τα διαθέσιμα τροφής σε κάποιες μειώθηκαν σε τέτοιο βαθμό που οι βοσκοικανότητα αυτών έφτασε τα 1,35 – 1,44 πρόβατα/10 στρέμματα. Σε άλλες περιοχές η βλάστηση απομακρύνθηκε εντελώς. Οι τροφικές προτιμήσεις των αγριοκούνελων μπορεί να οδηγήσουν επίσης σε αλλαγή της σύνθεσης της βλάστησης, με αποτέλεσμα μεγάλες περιοχές να κατακλυστούν από ανεπιθύμητα για το ζωικό κεφάλαιο είδη φυτών.

Πληροφορές:

http://www.hunters.gr/portfolio/%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%B9%CE%BF%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BF-oryctolagus-cuniculus/ [16/9/2016]

http://www.gpeppas.gr/trixota/kuneli/kuneli.html [16/9/2016]

http://www.ihunt.gr/%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%B9%CE%BF%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BF [16/9/2016]

Φωτογραφίες: Φώτω Κόνσολα

The post Αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus) appeared first on Lemnos Nature.