Στη φύση υπάρχουν είδη τσίλι πιπεριάς και στην πραγματικότητα οι κύριοι διασπορείς των φυτών είναι τα πουλιά. Ένα παράδειγμα είναι το πικάντικο Doni Sali chili που φύεται στις Μαριάνες νήσους και ονομάστηκε έτσι από ένα είδος ψαρονιού το Micronesian starling ή Sali, που τρώει την πιπεριά και μέσω τις κουτσουλιάς του διασπείρει σε νέες θέσεις τους σπόρους του φυτού.

Στη φύση οι πιπεριές τείνουν να φτάνουν τις 500.000 μονάδες καυστικότητας Scoville. Έτσι σίγουρα τα πουλιά έχουν κάποιο όριο, αλλά δε δείχνουν να ενοχλούνται από την κατανάλωση καυτερών τροφών. Αυτό έγινε αντιληπτό όταν σε κάποιες χώρες οι άνθρωποι τοποθετούσαν καυτερούς καρπούς στις ταΐστρες που είχαν στα σπίτια τους για τα άγρια πουλιά και ο λόγος που το έκαναν αυτό ήταν για να μην αδειάζουν τις ταΐστρες οι σκίουροι. Πράγματι τα πουλιά συνέχισαν να τρέφονται από αυτές τις τεχνητές ταΐστρες.

Επιμέλεια κειμένου: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

The post Τα πουλιά μπορούν να φάνε καυτερές τροφές χωρίς κανένα πρόβλημα appeared first on Lemnos Nature.

Το σύστημα ονομάζεται «θερμότητα αντίστροφης ροής». Το ζεστό αρτηριακό αίμα ρέει προς τα πόδια περνάει κοντά στο κρύο φλεβικό αίμα επιστρέφοντας στην καρδιά. Η θερμότητα μεταφέρεται από τις αρτηρίες επιτρέποντας στα πτηνά, μέσω αυτής της θερμορύθμισης, να στέκονται στον πάγο ή σε κρύο νερό χωρίς μεγάλες θερμικές απώλειες.

Αρκετά είδη όπως π.χ. ερωδιοί βλέπουμε πολλές φορές να στέκονται στο ένα πόδι, αυτό γίνεται για να μειώσουν κι άλλο την επιφάνεια του σώματος που εκτίθεται στην κρύα επιφάνεια, εξοικονομώντας περισσότερη ενέργεια.

Το πλέγμα των αρτηριών αυτών που ενισχύουν την διαδικασία ονομάζεται rete mirabile ή  wonderful net.

Επιμέλεια κειμένου: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

The post Έχεις σκεφτεί πως τα πουλιά μπορούν να στέκονται για ώρες πάνω στον πάγο χωρίς να τραυματίζονται;;; appeared first on Lemnos Nature.

Το Φθινόπωρο είναι μια καλή εποχή να εντοπίσεις κάτι σπάνιο. Ας δούμε γιατί:

Αυτή τη στιγμή πραγματοποιείται η φθινοπωρινή μετανάστευση που σημαίνει ότι ένας πραγματικά τεράστιος αριθμός πουλιών περνούν από την Ελλάδα με προορισμό την διαχείμαση τους στην Αφρική και την Ασία. Από τα εκατομμύρια αυτά πουλιά είναι πιθανό είτε από ακραία καιρικά φαινόμενα, είτε τα πιο νεαρά που ταξιδεύουν για πρώτη φορά να αλλάξουν διαδρομή ή να χαθούν εντελώς. Αυτό τα οδηγεί σε περιοχές που «δεν είναι λογικό να εμφανίζονται» κι έτσι είναι αυξημένες οι πιθανότητες να παρατηρηθεί ένας τυχαίος επισκέπτης.

Επιμέλεια κειμένου: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβαλλοντική Πολιτική & Διατήρηση Βιοποικιλότητας)

https://ebird.org/checklist/S285639967?fbclid=IwdGRjcAOSZ0xjbGNrA5JnPmV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHiOdm_wy5n9G524voqqx7iGl6gMZzbBRwJr8tWFkvN5iStIjuXx7WkB4DeL3_aem_ebuPNX2n4VU2Bu8XO1ggmA

The post Αμερικάνικο Βροχοπούλι (Pluvialis dominica), ένας σπάνιος τυχαίος επισκέπτης appeared first on Lemnos Nature.

Αυξάνουν το σωματικό τους βάρος. Τα πτηνά χρησιμοποιούν το λίπος ως «καύσιμο», ώστε να έχουν ενέργεια για τις πτήσεις επομένως σε σχέση με το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο η εξάρτηση που έχουν με την αύξηση του λίπους τους είναι ασυνήθιστη. Ενδεικτικό παράδειγμα το Archilochus colubris το οποίο διπλασιάζει το βάρος του και το μισό από αυτό το παίρνει σε μόλις 4 ημέρες, ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν για να το καταφέρει 150.000 θερμίδες τη μέρα.

Συρρικνώνουν ή μεγεθύνουν τα εσωτερικά τους όργανα. Για να κατανεμηθεί σωστά αυτό το λίπος μπορούν να συρρικνώσουν ως και 25% τους ιστούς σε συκώτι, νεφρά και πεπτικό σύστημα ενώ την ίδια στιγμή αυξάνουν τους καρδιακούς και θωρακικούς μύες ώστε να βελτιώσουν τις αντοχές τους στην πτήση.

Μειώνουν το χρόνο ύπνου. Εσύ και εγώ θα καταρρέαμε από την έλλειψη ύπνου αλλά τα πουλιά απλά παραβιάζουν έναν ακόμα κανόνα. Παρατηρείται μια νευρολογική αλλαγή από τη μια μείωση της διάρκειας της ημέρας και κατ’ επέκταση και του φωτός από την άλλη πολλά είδη είναι σε θέση να ξεκουράζουν τον μισό εγκέφαλο τους εν πτήση (!!) και να «κοιμούνται» για δευτερόλεπτα κάθε φορά ενώ παρασύρονται από τα ρεύματα αέρα.

The post Φθινοπωρινή μετανάστευση: Πως τα πουλιά αλλάζουν το σώμα τους γι’ αυτό το ταξίδι appeared first on Lemnos Nature.

Σκεφτείτε το πιο λευκό πουλί που μπορείτε να φανταστείτε. Είναι ένας τσικνιάς; Ένας κύκνος; Ίσως μια λευκή κουκουβάγια;
Γνωρίζουμε ότι η βασίλισσα του δάσους, η μπεκάτσα, έχει ένα σώμα που καλύπτεται κυρίως με καφέ και γκρι χρώματα. Αλλά αποδεικνύεται ότι το πιο λευκό φτέρωμα που είναι γνωστό στην επιστήμη βρίσκεται στην άκρη της ουράς της δικής μας ευρασιατικής μπεκάτσας, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη.
Ο επικεφαλής της έρευνας ορνιθολόγος στο Imperial College London Jamie Dunning όταν πήρε τα αποτελέσματα νόμιζε ότι κάπου έχει γίνει ένα μεγάλο λάθος.

Η ομάδα του Dunning κατέληξε σε αυτό το εκπληκτικό συμπέρασμα, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο στο Journal of The Royal Society Interface, συγκρίνοντας τα φτερά της ουράς της μπεκάτσας με το φτέρωμα από 61 άλλα είδη πουλιών, συμπεριλαμβανομένων και «λευκών» ειδών όπως η κουκουβάγια του χιονιού ή είδη γλαρονιών. Το έκαναν μετρώντας τη διάχυτη ανάκλαση των φτερών, ένα μέτρο για το πώς ένα αντικείμενο διασκορπίζει το φως σε πολλές κατευθύνσεις, το οποίο καθορίζει πόσο λευκό θα φαίνεται το αντικείμενο στα ανθρώπινα μάτια. Τα φτερά της μπεκάτσας αντανακλούσαν έως και το 55 τοις εκατό του φωτός, διαπίστωσαν οι ερευνητές – περίπου 30 τοις εκατό περισσότερο από ό,τι έχει μετρηθεί σε οποιοδήποτε άλλο πουλί.
Αυτή η εκπληκτική λευκότητα της ουράς της μπεκάτσας, οφείλεται στον συνδυασμό δύο παραγόντων: των μικροδομών της λευκής άκρης της ουράς και του τρόπου με τον οποίο αυτές οι δομές είναι διατεταγμένες. Αυτή η συγκεκριμένη δομή δεν έχει βρεθεί σε κανένα άλλο είδος, λένε οι ερευνητές.
Με βάση τα ευρήματά τους, ο Dunning και οι συνεργάτες του θεωρούν ότι οι μπεκάτσες, οι οποίες κινούνται και είναι πιο δραστήριες το σούρουπο και τη νύχτα, μπορεί να χρησιμοποιούν τα λευκά τους μπαλώματα για να επικοινωνούν μεταξύ τους στο σκοτάδι, όπως κάνουν με ήχους και χημικά σήματα. Τα φτερά της ουράς είναι καφέ στην επάνω πλευρά, έτσι το λαμπερό λευκό δεν σπάει το καμουφλάζ τους κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αλλά όταν πέφτει η νύχτα, μπορούν να σηκώσουν την ουρά τους και να αναβοσβήσουν τα λευκά τους μπαλώματα για να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους. Μια άλλη πιθανότητα για τη φωτεινότητα των φτερών, λένε ο Dunning και οι συνεργάτες του, είναι ότι οι μπεκάτσες μπορεί να χρησιμοποιήσουν τη λευκή κάτω ουρά τους για να αποσπάσουν την προσοχή των αρπακτικών

Επιμέλεια κειμένου: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

The post Οι μπεκάτσες έχουν το πιο λευκό φτέρωμα απ’ όλα τα πουλιά!!! appeared first on Lemnos Nature.

Τα μεταναστευτικά πτηνά χρησιμοποιούν δεξιότητες πέρα από κάθε ανθρώπινη ικανότητα. Αναχωρούν για τα ταξίδια τους στην ώρα τους χωρίς τη χρήση ημερολογίου και ρολογιών και κάνουν πτήσεις τεραστίων αποστάσεων χωρίς smartphone και gps. Πετάνε για μέρες με ελάχιστες, έως καθόλου, ενδιάμεσες στάσεις (αναλόγως το είδος και τις συνθήκες). Οι επιστήμονες είναι σε θέση να εξηγήσουν πολλά για αυτά τα κατορθώματα τους, αλλά η αναζήτηση για την πλήρη κατανόηση τους συνεχίζεται. Η έρευνα της μετανάστευσης είναι ένα δύσκολο κομμάτι γεμάτο μυστήριο…

Οι απορίες που δημιουργούνται είναι πολλές στην προσπάθεια μας να κατανοήσουμε πως αυτοί οι μικροί ταξιδιώτες έχουν τις γνώσεις αλλά και την αντοχή. Ας δούμε μαζί μερικά από αυτά τα ερωτήματα:

Πώς προετοιμάζουν τα πουλιά το σώμα τους για τα μεταναστευτικά τους ταξίδια;

Η μετανάστευση είναι μια σημαντική φυσική πρόκληση. Για να ετοιμαστούν για το ταξίδι, τα πουλιά μπορούν να κάνουν τεράστιες αλλαγές στο σώμα τους μέσα σε λίγες μέρες. Τα πουλιά βασίζονται στο λίπος του σώματος τους για την πτήση σαν το  καύσιμο που χρειάζονται (την ενέργεια), σε αντίθεση με τον άνθρωπο που δεν το θέλει και τόσο στο σώμα του…. Τα είδη θα αυξήσουν  το σωματικό τους βάρος πριν την μετανάστευση, με άφθονα φρούτα, καρπούς, έντομα ή μαλάκια (ανάλογα τις διατροφικές τους συνήθειες). Άλλα πάλι αυξάνουν το μέγεθος των μυών τους, αυξάνουν το μεταβολισμό τους και ακόμη μεγαλώνουν ή συρρικνώνουν τα πεπτικά τους όργανα για να συσσωρεύσουν ή να χάσουν βάρος.

Σε μια μελέτη για τα Dumetella carolinensis, για παράδειγμα, η φυσιολόγος και οικολόγος Kristen DeMoranville του Πανεπιστημίου του Rhode Island διαπίστωσε ότι οι μύες πτήσης των πουλιών ήταν μεγαλύτεροι κατά τη μετανάστευση του φθινοπώρου από ό,τι το καλοκαίρι. Και ενώ τα πουλιά ξεχειμώνιαζαν και ξεκουράζονταν στις τροπικές περιοχές, οι καρδιές τους συρρικνώθηκαν σε μέγεθος και πήραν λίπος.

Επιστήμονες όπως ο DeMoranville εργάζονται για να κατανοήσουν ποια γονίδια και πρωτεΐνες είναι υπεύθυνα για αυτές τις ικανότητες μεταμόρφωσης του σώματος, χρησιμοποιώντας ως σημείο εκκίνησης τα ευρήματα από την ανθρώπινη ιατρική έρευνα. Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να εντοπίσουν ποιες τροφές είναι ζωτικής σημασίας για τα ταξίδια των πτηνών, κάτι που με τη σειρά του θα μπορούσε να βοηθήσει τους οικολόγους να ερευνήσουν και να προστατεύσουν τις πιο σημαντικές πηγές διατροφής στους οικοτόπους.

Πώς ξέρουν τα πουλιά πότε φτάνει η ώρα να μεταναστεύσουν;

Ακόμη και τα αποδημητικά πτηνά που βρίσκονται σε αιχμαλωσία είναι ανήσυχα το φθινόπωρο και την άνοιξη όταν φτάνει η ώρα του ταξιδιού. Τα ποικίλα στοιχεία βοηθούν τα πουλιά να αποφασίσουν πότε θα ξεκινήσουν τα ταξίδια τους, λέει ο ορνιθολόγος του Πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνας Nathan Senner, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας της ημέρας, της θερμοκρασίας, των βροχοπτώσεων, της διαθεσιμότητας τροφής και της κατάστασης του σώματος. Τα πουλιά μπορεί επίσης να δίνουν προσοχή στα άλλα άτομα του είδους, χρησιμοποιώντας κοινωνικές ενδείξεις για να αποφασίσουν πότε είναι ώρα να φύγουν.

Το πώς τα πουλιά χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες – και πόσο μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους με βάση αυτό που αισθάνονται – είναι λιγότερο σαφές, λέει ο Senner. Ένα από τα δεδομένα που δημιουργεί τις μεγαλύτερες απορίες στους ερευνητές είναι το πώς τα νεαρά πουλιά εκτελούν το μεταναστευτικό τους ταξίδι όταν δεν το έχουν κάνει ποτέ στο παρελθόν.

Μελέτες στο γιδοβύζι (C. Europaeus) δείχνουν πώς ο χρόνος μετανάστευσης ενός πουλιού μπορεί να προσαρμοστεί με ακρίβεια στις ανάγκες τροφοδοσίας του. Η Susanne Åkesson, μια εξελικτική οικολόγος στο Πανεπιστήμιο Lund στη Σουηδία, και οι συνάδελφοί της διαπίστωσαν ότι τα Γιδοβύζια κυνηγούν πιο ενεργά τις φωτεινές νύχτες με φεγγάρι και είναι επίσης πιο πιθανό να αρχίσουν να μεταναστεύουν μετά από μια πανσέληνο παρά μια νέα σελήνη. Αφού περνούν μέρες κυνηγώντας και τρώγοντας, έχουν τροφοδοτηθεί με καύσιμο και είναι έτοιμα να απογειωθούν.

Πώς βρίσκουν το δρόμο τους τα αποδημητικά πουλιά;

Οποιοδήποτε ζώο, είτε είναι πουλί, καρχαρίας ή άνθρωπος, χρειάζεται και «πυξίδα» και «χάρτη» για να γνωρίζει πού βρίσκεται και πού πηγαίνει. Τα πουλιά μπορούν να αντιληφθούν σε ποια κατεύθυνση πετούν με βάση τη θέση του ήλιου, των αστεριών και του μαγνητικού πεδίου της Γης. Η τεχνητή αλλαγή του μαγνητικού πεδίου γύρω από ένα αιχμαλωτισμένο μεταναστευτικό πουλί, για παράδειγμα, μπορεί να το κάνει να πετάξει προς τη λάθος κατεύθυνση, λέει ο Nikita Chernetsov, ορνιθολόγος στο Ζωολογικό Ινστιτούτο Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας.

«Ο χάρτης ήταν πολύ πιο αμφιλεγόμενος», λέει ο Richard Holland, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο Bangor. Εδώ τα μαγνητικά πεδία πιθανότατα παίζουν επίσης ρόλο. Κάθε σημείο στην επιφάνεια της Γης έχει μια μοναδική μαγνητική υπογραφή που βασίζεται στη θέση του σε σχέση με τον Βόρειο και τον Νότιο Πόλο, την οποία τα πουλιά φαίνεται να μπορούν να αντιληφθούν. Η έρευνα δείχνει ότι η όσφρηση μπορεί επίσης να είναι σημαντική, λέει ο Holland: Όταν οι επιστήμονες έχουν καταστείλει αυτήν την αίσθηση σε ορισμένα είδη, τα πειράματα δείχνουν ότι τα πουλιά δεν μπορούν να βρουν το δρόμο τους με την ίδια ακρίβεια. Αλλά οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακριβώς σε ποιες μυρωδιές, είτε από την βλάστηση είτε από την θάλασσα ή ακόμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση, βασίζονται αυτά τα πουλιά για να τα οδηγήσει. Ο εντοπισμός της βιολογίας που κρύβεται πίσω από αυτές τις ικανότητες πλοήγησης -όπως το πού βρίσκονται οι μαγνητικοί αισθητήρες στο σώμα ενός πουλιού και ποια γονίδια κωδικοποιούν για τη μεταναστευτική κατεύθυνση-είναι στο επίκεντρο της συνεχιζόμενης έρευνας.

Εκτός από αυτές τις εγγενείς ικανότητες, μερικές δεξιότητες πλοήγησης μαθαίνονται εν μέρει. Τα ενήλικα Zonotrichia leucophrys (είδος σπουργιτιού) που αιχμαλωτίστηκαν στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες και απελευθερώθηκαν στο ανατολικό τμήμα της χώρας έβρισκαν το δρόμο τους πίσω στη συνήθη μεταναστευτική τους διαδρομή, λέει ο Holland, ο οποίος έχει παρακολουθήσει τα πουλιά. Τα νεαρά σπουργίτια, ωστόσο, θα αρχίσουν να μεταναστεύουν νότια, αλλά δεν ξέρουν να κάνουν πίσω δυτικά, οπότε καταλήγουν σε λάθος μέρος. Ουσιαστικά, αν και η εσωτερική τους πυξίδα μετανάστευσης είναι κληρονομική, το πως θα φτάσουν στα σημεία που θα ξεχειμωνιάσουν  θα το μάθουν και καθώς το κάνουν.

Πώς κοιμούνται τα πουλιά σε μεγάλες μεταναστευτικές πτήσεις;

Μερικά πουλιά κάνουν διαλείμματα κατά τη διάρκεια των ταξιδιών (ενδιάμεσες στάσεις)  για να ξεκουραστούν και να ανεφοδιαστούν με καύσιμα (τροφή). Άλλα πετούν για μέρες, διασχίζοντας λίμνες, ωκεανούς, βουνά, χώρες και ηπείρους χωρίς να σταματήσουν. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι είναι δυνατό για τα πουλιά να κοιμούνται ενώ πετούν, αλλά δεν γνωρίζουν πόσο διαρκεί αυτό στην πραγματικότητα κατά την διάρκεια της πτήσης. Η απόδειξη ότι τα πουλιά μπορούν να κοιμηθούν ενώ πετούν προέρχεται από την παρακολούθηση του είδους Fregata minor, τα θαλασσοπούλια που μπορούν να αναζητήσουν τροφή πάνω από τον ανοιχτό ωκεανό για εβδομάδες χωρίς να προσγειωθούν. Οι πουλιά αυτά συνήθως ξεκουράζουν τον μισό εγκέφαλό τους κάθε φορά, με το ένα μάτι κλειστό, ενώ γλιστρούν προς τα πάνω σε σπειροειδή ρεύματα αέρα.

Για άλλο ένα είδος που γνωρίζουμε ότι μπορεί να κοιμάται στον αέρα (!) είναι η σταχτάρα (Apus apus) την οποία συναντάμε και στη χώρα μας κατά την μετανάστευση της.

Ακριβώς επειδή τα πουλιά μπορούν να κοιμηθούν ενώ πετούν δεν σημαίνει ότι το κάνουν κιόλας. «Έχουμε καλό λόγο να πιστεύουμε ότι ορισμένα πουλιά μπορεί απλώς να μην κοιμούνται καθόλου κατά τη διάρκεια της πτήσης», λέει ο Niels Rattenborg, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ορνιθολογίας Max Planck. Πρώτον, δεν υπάρχει απόδειξη ότι τα πουλιά μπορούν να κοιμηθούν ενώ χτυπούν ενεργά τα φτερά τους. Τα θαλασσοπούλια (Fregata minor) που πετούν στον ωκεανό κοιμόντουσαν μόνο περίπου 45 λεπτά τη νύχτα σε σύγκριση με περισσότερες από συνολικά 12 ώρες την ημέρα πίσω στη στεριά – και καμία από αυτές ενώ πετούσαν. Επιπλέον, η ακραία στέρηση ύπνου δεν φαίνεται να επηρεάζει τα πουλιά τόσο δραστικά όσο τους ανθρώπους. Το πόσο χρόνο χρειάζονται αυτά τα ζώα για να κοιμηθούν είναι σχετικά ευέλικτο. Στην πραγματικότητα, σχετική έρευνα σε σκαλίδρες (μεταναστευτικά, παρυδάτια) διαπίστωσε ότι τα αρσενικά που κοιμόντουσαν λιγότερο κατά την περίοδο αναπαραγωγής είχαν τις καλύτερες επιδόσεις: Έκαναν περισσότερους απογόνους.

Προς το παρόν, οι πομποί και τα όργανα που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να παρακολουθούν τις κινήσεις των πτηνών και τη δραστηριότητα του εγκεφάλου κατά την πτήση είναι πολύ μεγάλα για τα περισσότερα είδη, κι έτσι ενδεχομένως δεν μπορούμε να συλλέξουμε τα απαραίτητα στοιχεία . Οι οριστικές απαντήσεις σχετικά με τον μεταναστευτικό ύπνο θα απαιτούσαν μια πιο προηγμένη τεχνολογία από αυτή που έχουμε αυτή τη στιγμή.

Πληροφορίες -Πηγές:

[16/11/2022] https://www.audubon.org/magazine/spring-2022/how-birds-perform-amazing-migratory-feats-and

Επιμέλεια κειμένου και φωτογραφίες: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

The post Η μετανάστευση των πουλιών και τα ….μυστικά της!!! appeared first on Lemnos Nature.

Εδώ είναι μερικά στοιχεία για την μπεκάτσα:

Μοιάζει αστεία…αλλά μη κάνεις το λάθος να το πιστέψεις:  Το μακρύ ράμφος του πουλιού, έχει μια ευαίσθητη και εύκαμπτη άκρη ιδανική για να σκάβει στο έδαφος. Το κάτω μέρος του ράμφους είναι γεμάτο με νευρικές απολήξεις, βοηθώντας την μπεκάτσα να αισθάνεται τη λεία της. Bonus Fact: Στα θηλυκά είναι μακρύτερα απ’ ότι στα αρσενικά.

Έχει μάτια και στην πλάτη, κι αυτό δεν είναι υπερβολή: Τα μάτια της βρίσκονται σε τέτοιο σημείο που μπορεί να επιβλέπει τον ουρανό για τυχόν θηρευτές ενώ τρώει στο έδαφος. Η θέση των ματιών της δίνει την δυνατότητα να έχει οπτική εμβέλεια σχεδόν 360^ο. Ενώ το «τυφλό» της σημείο βρίσκεται μπροστά.

Ηθοποιός σημαίνει….φως: Και ναι μπορεί να μην έχει σπουδάσει υποκριτική αλλά παίζει θέατρο με πολύ μεγάλη ευκολία. Η μπεκάτσα (όπως και η πέρδικα) κάνουν το χαρακτηριστικό «πάγωμα» δηλαδή όταν αντιληφθούν απειλή μένουν εντελώς ακίνητες για να μην τραβήξουν την προσοχή. Επίσης θα δούμε να κάνουν και την «επίδειξη απόσπασης της προσοχής», όταν κάποιος θηρευτής απειλήσει τη φωλιά ή τα μικρά της αυτή θα προσπαθήσει να τραβήξει την προσοχή του κάνοντας την τραυματισμένη.

Τα μάτια της έχουν προστατευτικές ασπίδες!!!: Μπορείς να δεις καθαρά τη σκαρδαμυκτική μεμβράνη (βλεννώδεις) στην μια άκρη του ματιού. Αυτή είναι μια πολύ χρήσιμη προσαρμογή που χρησιμεύει ως πρόσθετη προστασία των ματιών μέσα στην πυκνή βλάστηση, όπου ο κίνδυνος οφθαλμική βλάβη είναι υψηλός. Αυτό το αντανακλαστικό, που στην περίπτωση αυτή προκλήθηκε από το φλας της φωτογραφικής μηχανής είναι πολύ γρήγορο, αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι είναι ήδη στην άλλη μεριά του ματιού, στο χρόνο που χρειάστηκε για τη λήψη της φωτογραφίας.

Αν τα αρσενικά ήταν άνθρωποι….θα ήταν απαίσιοι σύντροφοι: Ναι ναι ναι χορεύουν στα ξέφωτα το σούρουπο, τραγουδούν και κάνουν σβούρες στον αέρα αλλά μόλις ζευγαρώσουν δεν κάνουν απολύτως τίποτα για την ανάπτυξη των νεοσσών.

«Ανάποδα μυαλά» …και δεν εννοούμε ότι είναι ισχυρογνώμων αλλά ότι ο εγκέφαλος της κυριολεκτικά είναι τοποθετημένος ανάποδα: Η Θέση των ματιών στο κέντρο και προς τα πίσω έχει τοποθετήσει τους ακουστικούς πόρους χαμηλά κάτω από τα μάτια. Η ταξινόμηση αυτή θέτει τον εγκέφαλο χαμηλά στο πίσω μέρος του κρανίου και κοντά στην σπονδυλική στήλη και όχι έκει που γνωρίζουμε στα υπόλοιπα είδη ότι βρίσκεται….  

Κειμένου: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

Φωτογραφίες από το διαδίκτυο

The post 6 fun facts για την μπεκάτσα που ίσως δεν ήξερες appeared first on Lemnos Nature.

Η Καλαμοποταμίδα (Acrocephalus scirpaceus) είναι ένα είδος που ταξιδεύει ετησίως περίπου 4.800 χιλιόμετρα μετ’ επιστροφής μεταξύ των περιοχών αναπαραγωγής (Ευρώπη) και των περιοχών διαχείμασης (υποσαχάρια Αφρική). Τα πουλιά αυτά χρησιμοποιούν το μαγνητικό πεδίο της Γης για να προηγηθούν προς τα Νότια στις φθινοπωρινές μεταναστεύσεις τους. Σε μια νέα έρευνα ο Joe Wynn (Βιολόγος πτηνών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης) και οι συνεργάτες του ήθελαν να μάθουν αν αυτά, τα ίδια μαγνητικά σημάδια βοηθούν τα πουλιά να εντοπίσουν τις περιοχές αναπαραγωγής τους την άνοιξη. Τα αποτελέσματα που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο Science, αποκαλύπτουν ότι τα πουλιά χρησιμοποιούν τα μαγνητικά πεδία με διαφορετικό τρόπο κατά την ανοιξιάτικη επιστροφή τους, βασισμένα σε ένα είδος «σημαδιού στάσης» που τους λέει πότε έχουν φτάσει στον τόπο που θα αναπαραχθούν.

Το μαγνητικό πεδίο της Γης ένας αόρατος πλοηγός

Εάν έχετε χρησιμοποιήσει GPS, πυξίδα ή smartphone έχετε εκμεταλλευτεί το μαγνητικό πεδίο της Γης. Περίπου 3.200 χιλιόμετρα κάτω από τα πόδια μας, ο υγρός εξωτερικός πυρήνας του πλανήτη αναδεύεται καθώς η Γη περιστρέφεται δημιουργώντας ηλεκτρικά ρεύματα και το μαγνητικό πεδίο μέσω του οποίου πλοηγούνται τα ψάρια, θαλάσσια θηλαστικά, θαλάσσιες χελώνες και τα πτηνά. Η «ποιότητα» του μαγνητικού πεδίου ποικίλει σε όλη την υδρόγειο, έτσι ορισμένες τοποθεσίες έχουν μοναδικές μαγνητικές «υπογραφές». Σε αντίθεση όμως με το πλέγμα συντεταγμένων που χρησιμοποιούμε για τον προσανατολισμό μας και είναι σταθερό, το μαγνητικό πεδίο είναι δυναμικό και μετατοπίζεται αργά μέσα στον χρόνο.

Ξέρουν τα πουλιά πότε φτάνουν στη φωλιά τους; Τι είπε η καλαμοποταμίδα;

Ο Wynn και οι ερευνητές του ήθελαν να καταλάβουν εάν τα πουλιά χρησιμοποιούν αυτά τα σήματα για να γνωρίζουν πότε έφτασαν στον τόπο αναπαραγωγής τους. Η Καλαμοποταμίδα επιλέχθηκε ως είδος για να «απαντήσει» σε αυτή την ερώτηση επειδή είναι πιστή στη θέση της φωλιάς της, επιστρέφει κάθε χρόνο με αξιοσημείωτη ακρίβεια για να αναπαραχθεί σχεδόν στην ίδια τοποθεσία όπου εκκολάφθηκε ως νεοσσός.

Οι επιστήμονες είχαν στην διάθεση τους χιλιάδες στοιχεία πουλιών που είχαν πιαστεί, και μετρηθεί στο πέρασμα του χρόνου. Εξέτασαν το πότε και που αιχμαλωτίστηκε κάθε πουλί και το συνέκριναν με 3 μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου –την ένταση, την απόκλιση και την κλίση –σε εκείνη την ημερομηνία και τοποθεσία.

Η ένταση και η ισχύς του μαγνητικού πεδίου αυξάνεται από τον ισημερινό προς τους πόλους. Η απόκλιση είναι η διαφορά μεταξύ του μαγνητικού βορρά και του πραγματικού βορρά. Και η κλίση περιγράφει την γωνία με την οποία το μαγνητικό πεδίο βυθίζεται στην επιφάνεια της Γης και γενικά αυξάνεται από τον Νότιο Πόλο στον Βόρειο Πόλο.

Δεδομένου ότι η μαγνητική υπογραφή μιας τοποθεσίας αλλάζει χρόνο με τον χρόνο, οι ερευνητές θα περίμεναν ότι η περιοχή αναπαραγωγής ενός πουλιού θα μετατοπίζονταν μαζί της –εάν δηλαδή τα πουλιά επιλέξουν τις περιοχές αναπαραγωγής τους με βάση τον ίδιο συνδυασμό μαγνητικών ενδείξεων που έδειξε προηγούμενη έρευνα ότι χρησιμοποιούν μέσα στο φθινόπωρο. Έτσι μετρήθηκε και η απόσταση μεταξύ του σημείου όπου ένα πουλί, που ακολούθησε αυτά τα σήματα, αναμενόταν να αιχμαλωτιστεί σε μια δεδομένη περίοδο αναπαραγωγής και του σημείου που πραγματικά αιχμαλωτίστηκε και καταγράφηκε.

Η έκπληξη των αποτελεσμάτων! Τα πουλιά μετρούν γωνίες…

Η ανάλυση των δεδομένων ήταν μια έκπληξη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόνο η μαγνητική κλίση επηρέαζε την επιστροφή τους στην περιοχή αναπαραγωγής τους. Η κλίση ξεχώριζε ως κύριος παράγοντας ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και άλλα περιβαλλοντικά δεδομένα όπως η θερμοκρασία.

Τα πουλιά κληρονομούν από τους γονείς τους την αίσθηση της κατεύθυνσης από τις περιοχές διαχείμασης πίσω στις περιοχές αναπαραγωγής. Οι ανοιξιάτικοι μετανάστες συνεχίζουν κατά μήκος αυτού του μονοπατιού μέχρι να βρουν την σωστή γωνία κλίσης. Το ίδιο σήμα μπορεί να υπάρχει σε πολλές τοποθεσίες, αλλά ο συνδυασμός της μαγνητικής κλίσης με την κληρονομημένη μεταναστευτική διαδρομή λέει στα πουλιά πότε έφτασαν…σπίτι!!

Ακόμη μαθαίνουμε…

Από την δεκαετία του 1970 γνωρίζουμε ότι τα πουλιά χρησιμοποιούν το μαγνητικό πεδίο της Γης για να προσανατολιστούν. Αλλά το πώς τα πουλιά ανιχνεύουν το μαγνητικό πεδίο είναι ακόμα αρκετά αβέβαιο. Οι επιστήμονες υποπτεύονται ότι ένας υποδοχέας στο μάτι, ανάλογα με την ποσότητα και το χρώμα του φωτός, αντιδρά σε ανεπαίσθητες αλλαγές στα συστατικά του μαγνητικού πεδίου, όπως η κλίση.

Άρθρο από το National Audubon Society:

[02/02/2022] https://www.audubon.org/news/a-magnetic-stop-sign-tells-these-birds-where-nest

Φωτογραφία: Ralph Martin

The post Ένα μαγνητικό σήμα του STOP λέει στα μεταναστευτικά πουλιά που θα φωλιάσουν!! appeared first on Lemnos Nature.

Είναι ο μεγαλύτερος από τους κίρκους και κάπως μεγαλύτερος από την γνωστή μας γερακίνα αλλά με λεπτότερο σώμα και μακρύτερη ουρά.

Η τροφή του αποτελείται από μικρά στρουθιόμορφα, νεαρά υδρόβια πουλιά, αρουραίους, ποντίκια, κουνέλια και σε μικρότερο βαθμό μπορεί να τραφεί με σαύρες, φίδια, βατράχια ή ψάρια.

Κατάσταση Πληθυσμού:  Γενικά ο πληθυσμός του σύμφωνα με την IUCN έχει χαρακτηριστεί ως Ελάχιστης Ανησυχίας (LC).

Πηγές -Πληροφορίες:

Τα Πουλιά της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης, 2η έκδοση, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, ISBN 978-960-6861-33-8, σελ: 102

[22/01/2021] https://www.iucnredlist.org/species/22695344/155490248

Φωτογραφία: Φωτεινή Μηδέλια

The post Καλαμόκιρκος (Circus aeruginosus) -Western Marsh-harrier appeared first on Lemnos Nature.

Μεταναστεύει αλλά διανύει μικρές αποστάσεις στα βόρεια, κατά τα άλλα επιδημητική. Είναι ένα κοινωνικό είδος, συχνά αναπαράγεται κοντά στον άνθρωπο σε κάστρα, τρύπες κτιρίων, σε πάρκα και δάση φυλλοβόλων δέντρων αλλά μπορούμε να την συναντήσουμε και σε θαλάσσιους γκρεμούς ή σε νησίδες.

Η κάργια ζευγαρώνει δια βιόυ και το ζευγάρι είναι σχεδόν πάντα μαζί. Ψάχνει τροφή ομαδικά (ιδιαίτερα το φθινόπωρο) και το σούρουπο συγκεντρώνονται για να κουρνιάσουν σε κτίρια ή δέντρα. Είναι ένα είδος παμφάγο.

Κατάσταση πληθυσμού:  Η IUCN χαρακτηρίζει το είδος  ως (LC), η τάση του πληθυσμού του είναι σταθερή. Ενώ ο πληθυσμός του υπολογίζεται σε 39,000,000-84,999,999 άτομα σε όλο το φάσμα εξάπλωσης του.

Πληροφορίες -Πηγές:

Τα Πουλιά της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης, 2η έκδοση, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, ISBN 978-960-6861-33-8, σελ:364

[27/10/2020] https://www.iucnredlist.org/species/22705929/131943991

Φωτογραφίες: Φωτεινή Στεφανιδάκη

The post Κάργια -Κολοιός (Corvus monedula) -Eurasian Jackdaw appeared first on Lemnos Nature.