Τα βούρλα (Juncus) είναι αειθαλή, υδροχαρή φυτά με επιμήκη φύλλα και με μακριούς κυλινδρικούς και ιδιαίτερα ευέλικτους και ισχυρούς βλαστούς. Για τον λόγο αυτό οι βλαστοί των βούρλων χρησιμοποιήθηκαν τα παλιότερα για την κατασκευή πολλών και διάφορων εργαλείων όπως: σχοινιά μεταφοράς, τυροβόλια (τυριβόλια), κ.α.  Στη Λήμνο τα βούρλα φαίνεται πως είχαν ιδιαίτερα την «τιμητική» τους ως πρώτη ύλη για την κατασκευή περισσότερων πραγμάτων.

Ρωτήσαμε τον Γιώργο Γιαννέλη (Λαογράφο) για τις χρήσεις του φυτού κι αυτό όχι για να μας παρουσιάσει την θεωρητική γνώση του πράγματος  που κατέχει, αλλά επειδή και ο ίδιος ξέρει και ασχολείται με το πλέξιμο των βούρλων για την δημιουργία διάφορων κατασκευών.

Τυροβόλια (τυριβόλια)

Τα βούρλα αποτελούν την πρώτη ύλη για την κατασκευή του Τυριβολιού, χωρίζονται με βάση την πλαστικότητα τους σε αρσενικά, θηλυκά και κουφά. Με τα θηλυκά πλέκονται τα τυριβολια, μετά από φυσική ξήρανση στον ήλιο ή στον αέρα (προτιμότερος ο αέρας). Συλλέγονται το καλοκαίρι από σημεία που δεν υπάρχουν λιμνάζοντα νερά γιατί αλλιώς τα βούρλα σπάνε στο πλέξιμο.

Καλάθια

Με τον ίδιο τρόπο πλέκονταν και τα καλάθια, τα οποία βέβαια δεν προορίζονταν για να αντέχουν μεγάλα βάρη. Πιο συνηθισμένο ήταν το καλάθι από καλάμι.

Φρουκαλιές (οι παλιές μας σκούπες)

Με τα μεστά, ανθισμένα στελέχη της θηλυκής βουρλιάς πλέκονται τα φρουκάλια η αλλιώς φρουκαλιές , μικρές σκούπες που χρησίμευαν για τον καθαρισμό των στάβλων και της μάντρας γενικότερα.

Ως μόνωση

Με τα κουφά βούρλα, που όπως προδίδει το όνομα τους είναι κούφια στο εσωτερικό του βλαστού τους, επιχρίζονταν τα καλάμια της στέγης πριν τοποθετηθεί η λάσπη. Αυτό λειτουργούσε ως μόνωση.

Σε άλλες περιοχές του νησιού αντί για βούρλα, με λάσπη επιχρίζονταν άχυρα ή και φύκια (κομδιές).

Φωτογραφίες: Γιώργος Γιαννέλης, (Λαογράφος)

Κείμενο: Φώτω Κόνσολα, (M.Sc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος)

The post Τα Βούρλα και οι καθημερινές τους χρήσεις appeared first on Lemnos Nature.

Βούρλα και παρασκευές

Τα βούρλα (Juncus) είναι αειθαλή, υδροχαρή φυτά με επιμήκη φύλλα και με μακριούς κυλινδρικούς και ιδιαίτερα ευέλικτους και ισχυρούς βλαστούς. Γι αυτό και από τους βλαστούς των βούρλων κατασκευάζονται καλάθια, σχοινιά μεταφοράς προϊόντων, τυροβόλια, κ.α.

 Όταν δεν υπήρχε πλαστική σακούλα

Τα καλάθια αλλά και τα σχοινιά από βούρλα χρησιμοποιήθηκαν πολύ όταν η πλαστική σακούλα δεν είχε κάνει ακόμη την εμφάνιση της στην αγορά. Μάλιστα υπάρχουν αρκετά αρχεία (φωτογραφίες, τοιχογραφίες) όπου εμφανίζονται πλανόδιοι να πουλούν τα ψάρια τους μέσα σε καλάθια και να δίνουν στους υποψήφιους αγοραστές  μια αρμαθιά από αυτά, περασμένα μέσα από ένα βούρλο ή σχοινί. Μάλιστα το βούρλισμα αναφερόταν στο κρέμασμα του ψαριού από τον βλαστό του βούρλου.

Τοιχογραφία, 1650 π.Χ. Σαντορίνη

Χαρακτηριστικά στιγμιότυπα

Σκηνή βουρλίσματος περιγράφει το τραγούδι “Οι ψαράδες”, που ηχογραφήθηκε το 1926, από την Μαρίκα Παπαγκίκα “…πάρε βούρλα, βούρλισε τα, κι όσο θέλεις πούλησε τα…”.

Στην ταινία “Οι γαμπροί της ευτυχίας” του 1962 ο Αυλωνίτης αγοράζει ψάρι του οποίου το κεφάλι είναι περασμένο από ένα σχοινί ή βούρλο για να το μεταφέρει. Παρόμοια απεικόνιση υπάρχει και σε τοιχογραφία του 1650 π.Χ. στη Σαντορίνη όπου βλέπουμε έναν νεαρό ψαρά να μεταφέρει δύο αρμαθιές με ψάρια περασμένα σε σχοινιά.

Οι γαμπροί της ευτυχίας, 1962

Μετά ήρθε η πλαστική σακούλα

Η πλαστική σακούλα εμφανίστηκε στα Βρετανικά καταστήματα το 1950 και μέχρι το 1982 είχε εξαπλωθεί παντού. Από στοιχεία του ΙΕΛΚΑ για το 2015 ο Έλληνας καταναλωτής χρησιμοποιεί 363 σακούλες το έτος ενώ ο μέσος Ευρωπαίος 175. Περίπου 33.000 τόνοι πλαστικού ετησίως προέρχονται μόνο από τις σακούλες για τα ψώνια.

Αναδημοσίευση άρθρου από http://votaniki.gr/ . Επισκεφθείτε το site της βοτανικής για πληροφορίες φυτών από όλο τον κόσμο!!!

Άρθρα -Πληροφορίες:

[14/12/2018] Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτών Αγαθών  http://www.ielka.gr/

[14/12/2018] koutsomili.wordpress.com

The post Από τα βούρλα στην πλαστική σακούλα appeared first on Lemnos Nature.

Αυτά που ακολουθούν στη συνέχεια, πιθανώς πολλοί να τα εκλάβουν ως “πολυτέλεια” για την Ελληνική Ύπαιθρο, όταν η ύπαιθρος και γενικά ο Πρωτογενής Τομέας στη χώρα μας, αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα μετά την δεκαετή οικονομική κρίση και την πανδημία, αλλά και το γεγονός ότι η πολύπαθη Ελληνική Γεωργία βγαίνει από την πανδημία με τα ίδια και ακόμη περισσότερα προβλήματα σε σχέση με αυτά (τα χρονίζοντα) που είχε πριν τις κρίσεις… και το χειρότερο όλων, χωρίς απολύτως καμία ένδειξη ότι η κατάσταση θα αλλάξει χάριν ενός σοβαρού Εθνικού Σχεδίου μεταρρύθμισης και ανάπτυξης του αγροτικού τομέα…, το οποίο δεν συντάχθηκε ποτέ και άρα μέχρι σήμερα δεν υπάρχει, μια που κλείνουμε ακριβώς 40 χρόνια από την πλήρη ένταξη της χώρας στην ΕΕ (1981)….

Ποια όμως θα μπορούσαν να είναι τα οφέλη από μια μαζική φύτευση φυτοφραχτών στην Ελληνική Ύπαιθρο ?

1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ. Κατά μήκος των ορίων αγρών είναι δυνατή η δημιουργία γραμμικών “κήπων” από εποχιακά ενδημικά της κάθε περιοχής με ποικίλα χρώματα, υφές και σχήματα, όπου ο εποικισμός μιας στενής “εδαφικής διαχωριστικής λωρίδας” περιθωρίου (που ήδη υπάρχει αφύτευτη) θα είναι ελεύθερος, περιορισμένα έως καθόλου ελεγχόμενος, αλλά και θα μπορεί να εμπλουτίζεται με κατάλληλες φυτεύσεις ανθοφορίας, καρποφορίας και προσέλκυσης άγριας ζωής (πτηνά, μικρά θηλαστικά, ωφέλιμα έντομα, ερπετά, κλπ…)…

2. ΑΙΣΘΗΣΗ του ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ (ξέφωτου ή enclosure). Φυτεύοντας την περίμετρο των εκμεταλλεύσεων δημιουργείται η αίσθηση της ιδιοτικότητας του χώρου, της ασφάλειας από καταπατήσεις, του ευρύχωρου ξέφωτου όπου η έκταση της γης ορίζεται πλέον ξεκάθαρα στο πεδίο με ορατά & ευδιάκριτα φυσικά όρια βλάστησης (σύνορα), χαραγμένα με φυτεύσεις μόνιμες και εποχικά εναλλασσόμενες (ανθοφορία, χρώματα φυλλωσιάς, καρποφορία, χειμωνιάτικες σιλουέτες, ήχοι, κλπ)…

3. ΦΡΟΥΤΑ & ΚΑΡΠΟΙ του ΔΑΣΟΥΣ (Forest food). Οι φυτοφράχτες μπορούν να προσφέρουν τροφή στην αγροτική οικογένεια και όχι μόνο, με προεκτάσεις βελτίωσης μάλιστα του αγροτικού τους εισοδήματος. Για τις κατάλληλες φυτεύσεις οι οποίες σαφώς και αποτελούν “περιβαλλοντικού χαρακτήρα ενέργειες” απαιτούνται η θέληση, κάποια σοβαρά κίνητρα από την πολιτεία, τεχνική στήριξη και οδηγίες από την επιστημονική κοινότητα και δεν χρειάζονται τίποτε πολύπλοκες διαδικασίες , γραφειοκρατίες ή αδειοδοτήσεις…. Στην Βρετανία και την Ιρλανδία όπου υπάρχει μακροχρόνια παράδοση στην πρακτική των φυτοφρακτών, για τις φυτεύσεις εκείνες που προσφέρουν εδώδιμα προϊόντα, έχουν αλλάξει και την ονομασία αποκαλώντας τους fedges αντί hedges (από το food & hedge)..

Είναι ευρύτατο το φάσμα των βοτανικών καρποφόρων ειδών που άνετα θα διεκδικούσαν μια θέση στο δίκτυο των φυτοφραχτών. Εκτός από τα κλασσικά δασικά καρποφόρα και κοινά οπωροφόρα (φυλλοβόλα και αείφυλλα) έχουμε και μια σειρά από “Φρούτα του Δάσους” σε δενδρώδη, θαμνοδενδρώδη και θαμνώδη ανάπτυξη και για τα οποία έχουμε μιλήσει συχνά και πρόσφατα και τα οποία θα μπορούσαν να παίξουν σπουδαίο ρόλο στην δημιουργία ενός “χρήσιμου” αισθητικά, διατροφικά και περιβαλλοντικά, αγροτοπίου στη χώρα μας… Βλ. επίσης (σχετικά άρθρα του υπογράφοντος):

https://www.facebook.com/stamatis.sekliziotis/posts/3759430860748117

https://www.facebook.com/stamatis.sekliziotis/posts/3151771051514104

https://www.facebook.com/photo?fbid=541574925867076…

4. ΑΠΟΜΙΜΗΣΗ της άκρης του δάσους (edge of wood). Ένας αναπτυγμένος φράκτης μιμείται το παραγωγικό οικοσύστημα και την ποικιλομορφία που βρίσκεται συνήθως στην άκρη ενός δάσους, το οποίο θεωρείται ως το πιο παραγωγικό τοπίο για βρώσιμα είδη και γενικά για την ανάπτυξη μιας πλούσιας και ωφέλιμης βιοποικιλότητας χλωρίδας αλλά και πανίδας, δηλαδή έναν “οικότοπο”. Στην άκρη μιας δασικής έκτασης, συστάδας ή αναπτυγμένου & πυκνού φυτοφράχτη, απαντάται ποικιλία διαστρωμάτωσης βλάστησης που εκμεταλλεύονται τη σύγκλιση των πεδινών λιβαδικών και των δασικών ή ημιδασικών οικοσυστημάτων. Εννοείται ότι κατά μήκος των γραμμικών αυτών λωρίδων φύτευσης, η αραιή φύτευση μεγάλων μοναχικών δένδρων αλλά και πυκνών γραμμικών συστάδων θάμνων και δένδρων προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα (αισθητικής, δρόσου, σκιάς, φωλεασμού, οργανικής λίπανσης του εδάφους, αντιδιάβρωσης, κατακράτησης υγρασίας, ανακοπής ανέμων και χιονοθύελλας, αντιρύπανσης σε χημικά και σκόνες, τοπόσημων ως σημείων προσανατολισμού και αναφοράς, κλπ).

5. ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ. Οι Φυτοφράχτες στην ύπαιθρο, περιαστικά αλλά και στις πόλεις σε πλήρη ελεύθερη ανάπτυξη καθ΄ ύψος και σε πυκνότητα, εκτός από ανεμοφράχτες, αποτελούν το καλύτερο μονωτικό απέναντι σε θορύβους αυτοκίνητων, αεροδρομίων, βιομηχανικών δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων, κλπ…

6. ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ. Οι φυτοφράχτες είναι οι γραμμικές “κονσέρβες της φύσης”, παρέχοντας φωλιά, ζωοτροφή και καταφύγιο για θηλαστικά, πουλιά, έντομα, ερπετά και αμφίβια τα οποία λόγω των φυτοφραχτών κινούνται και επικοινωνούν με μακρινές περιοχές, χρησιμοποιώντας τις φυτεύσεις ως “διαδρόμους επικοινωνίας”….

Στην πραγματικότητα, μπορούν να αποκαταστήσουν τους βιότοπους που συχνά λείπουν από περιαστικές και αγροτικές περιοχές, όπου η γη έχει εκχερσωθεί από τα περισσότερα δένδρα, θάμνους και στραγγίστηκαν τα φυσικά επιφανειακά νερά.

Οι φυτοφράχτες μιμούνται τον βιότοπο και μπορούν να σχεδιαστούν για την αισθητική του τοπίου αλλά και με τρόπο που θα εξυπηρετούν όλα τα παραπάνω ωφελήματα στο περιβάλλον και στην αγροτική παραγωγή. Σε πολλές χώρες όταν δημιουργείται ένας φυτοφράχτης, φυτεύονται φυτά που προσελκύουν πουλιά, προστίθενται σπίτια πουλιών, ταΐστρες πουλιών ακόμη και “λουτρά” πουλιών για να αρχίσει ο φυτοφράχτης να γίνεται πιο φιλόξενος και οικολογικά χρήσιμος προσελκύοντας νέους “κατοίκους”….

7. ΕΝΤΟΜΟΠΑΝΙΔΑ. Οι φυτοφράχτες μπορούν να υποστηρίξουν μεγάλη βιοποικιλότητα εντόμων. Λόγω των φυτοφραχτών παρατηρείται μεγάλος αριθμός από ωφέλιμα έντομα (εχθροί βλαβερών παρασίτων) να περιπολούν στα κτήματα αλλά και περισσότεροι επικονιαστές να επισκέπτονται τις καλλιέργειες.

Αυτό συμβαίνει επειδή οι μεικτοί φυτοφράχτες αποτελούνται από δέντρα, θάμνους και φυτικές εδαφοκαλύψεις με εποχιακά βότανα και αγριολούλουδα (αυτοφυή), τα οποία σε διαφορετικούς χρόνους παρέχουν ποικιλία επιλογών για γύρη, νέκταρ, φαγητό και καταφύγιο.

Περισσότερα απορρίμματα φύλλων εμπλουτίζουν το έδαφος και τον βιότοπο με σημαντικά έντομα, ενώ η παρουσία περισσότερων εντόμων αυξάνουν τους πληθυσμούς πουλιών και νυχτερίδων. Πολλά πετούμενα, πτηνά, πεταλούδες και άλλα προσελκύονται από τους φυτοφράχτες για προστασία.

Εάν η αύξηση της βιοποικιλότητας είναι σημαντική για την αγροτική παραγωγή, για τους περιβαλλοντολόγους και τους φυσιολάτρες, ένας φυτοφράχτης εκτοξεύει τις προσδοκίες τους ακόμη ψηλότερα.

8. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΟΦΕΛΟΣ & για ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ ΦΥΤΩΡΙΟΥΧΟΥΣ. Πέραν από τα οφέλη που αποκομίζουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι από το σύστημα φωτοφραχτών, σε ότι αφορά την παραγωγή τους (εδαφοπροστασία, φυτοπροστασία, επικονίαση, ωφέλιμη υγρασία, απορρύπανση αέρα, βοσκήσιμη ύλη, ασφάλεια κοπαδιών, κλπ), τα οικονομικά οφέλη μπορούν να επεκταθούν και να αποδειχθούν ευεργετικά και για τους παραγωγούς των απαιτούμενων “φυτών φυτοφράχτη” στα φυτώρια της κάθε περιοχής και της χώρας (θα υπάρχει ζήτηση για μεγάλους αριθμούς φυτών, πιθανώς για πολλά τα οποία δεν παράγονται σήμερα από τους φυτωριούχους, αλλά μελλοντικά θα είναι εξαιρετικά χρήσιμα).

Στους συνδέσμους που παραθέτω στην παράγραφο (3) παραπάνω, γίνεται αναφορά σε μεγάλο αριθμό φυτικών ειδών κατάλληλων για την δημιουργία “οικοσυστημάτων φυτοφράχτη στη χώρα μας σε πεδινές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές, αν και στις ορεινές τοποθεσίες τα δασικά οικοσυστήματα (προεκτάσεις και εποικισμοί υπάρχουσας δασικής βλάστησης) περιμετρικά των αγρών και διαχωριστικά των ιδιοκτησιών, είναι πλούσια σε βοτανικά είδη ενδημικά και συχνά καρποφόρα για φρούτα του δάσους. Η δασική βλάστηση έχει παρατηρηθεί να εποικίζει παλιά αγροκτήματα σε περιοχές (κοντά σε δάση) όπου η αγροτική δραστηριότητα δεν υφίσταται πλέον.

Στη χώρα μας τα αγροτοπία ποικίλουν ως προς τους φυτοφράχτες… Υπάρχουν περιοχές όπου απαντώνται συχνά, συντηρούνται στο μέτρο που το επιτρέπει η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, γεωργικού εξοπλισμού κλπ, αλλά υπάρχουν και περιοχές όπως ο Θεσσαλικός κάμπος, ο κάμπος των Σερρών και άλλα εδάφη εκτατικών αλλά και εντατικών καλλιεργειών στη χώρα (με βαμβάκια, σιτηρά, καλαμπόκια, κ. ά.) όπου για πολλά τετραγωνικά χιλιόμετρα παρατηρείται πλήρης έλλειψη φυτοφραχτών, δενδρωδών ή θαμνώνων, ακόμη και μεμονωμένων διάσπαρτων δέντρων… (άδενδρα τοπία). Εξαίρεση αποτελούν οι παραποτάμιες και οι ύφυγρες λωρίδες γης όπου έχουμε ανάπτυξη παραποτάμιας φυσικής βλάστησης η οποία τα τελευταία χρόνια και αυτή δέχεται επίθεση από εκχερσώσεις οι οποίες συχνά συμβαίνουν χωρίς καμία σκέψη και χωρίς λόγο (π.χ. Πηνειός στον Θεσσαλικό κάμπο).

Μην ξεχνάμε ότι οι φυτοφράχτες διευκολύνουν τις αγροτικές πρακτικές σε ότι αφορά την φυτοπροστασία (μειώνοντας τα αγροχημικά) και εξυπηρετούν καλύτερα τον διαχωρισμό της γης που διατίθεται για βιολογικές γεωργικής πρακτικές και παραγωγές…. Οι βιολογικές καλλιέργειες απαιτούν τοποθεσίες όπου διασφαλίζεται μια σχετική απομόνωση από τις γειτονικές καλλιέργειες συμβατικής γεωργίας ή ασυμβίβαστων χρήσεων γης.

Πέραν όμως της ύπαρξης κάποιων φυτοφραχτών, ένας σχεδιασμός (Αρχιτεκτονικής του Τοπίου/Αγροτοπίου) κατά περιοχή (ίσως κατά Δημοτική γεωγραφική περιοχή και αρμοδιότητα), στο πλαίσιο ενός Χωροταξικού Σχεδίου για τη χώρα και την Ελληνική Γεωργία, θα μπορούσε να περιλαμβάνει επεμβάσεις, τέτοιες που θα επιτρέπουν την δημιουργία ανάμεικτων γραμμικών συνθέσεων με δασικά είδη, με καρποφόρα και πολλά καλλωπιστικά, ή φυτείες πολλαπλής χρήσης (καρποφορίας, ανθοφορίας & μελισσοκομικά, αντιπυρικά, περιβαλλοντικού οφέλους με βελτίωση εδάφους, ανεμοφράχτες, βελτίωσης μικροκλίματος, κλπ).. Η ανάπτυξη τέτοιων οικοσυστημάτων δεν απαιτεί εντατική και δαπανηρή συντήρηση, παρά μόνο προστασία και περιοδικό έλεγχο.

Στα πλαίσια μιας Εθνικής Αγροτικής Πολιτικής όπου θα μπορούν να δίνονται απαντήσεις σε ζητήματα “Γεωργικής Πρακτικής” με Περιβαλλοντική διάσταση και για το συγκεκριμένο ζήτημα των φυτοφραχτών κατά τις επιταγές των ΚΑΠ, τα οφέλη για το περιβάλλον της Ελληνικής Υπαίθρου και την Εθνική Οικονομία κρίνονται ανυπολόγιστου ύψους…

Εάν ρίξει κανείς μια ματιά στα αγροτοπία άλλων χωρών, εύκολα θα αντιληφθεί ότι αυτά που λέμε εδώ γι΄αυτές τις αγροτικές οικονομίες αποτελούν πλέον “πεπραγμένα της αγροτικής τους ιστορίας”…

---

Ο Σταμάτης Σεκλιζιώτης είναι γεωπόνος (ΑΠΘ), Αρχιτέκτονας Τοπίου και πρώην Β’ Ακόλουθος Γεωργικών υποθέσεων Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ. Έχει τιμηθεί δυο φορές (2002, 2009) με τα Βραβεία Αριστείας για το Αγροτικό Ρεπορτάζ (Honorary Awards «Excellence in Reporting») του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις 20/01/2021 στην προσωπική του σελίδα στο facebook

---

The post Οι “ΦΥΤΟΦΡΑΧΤΕΣ” και οι ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΜΕΝΟΙ ΦΥΤΟΦΡΑΧΤΕΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ appeared first on Lemnos Nature.

Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στις περιοχές αυτές στο τέλος του 15^ου αιώνα, οι άνθρωποι εκεί είχαν εξελίξει την καλλιέργεια του φυτού και παρήγαγαν διάφορες ποικιλίες του. Οι Ισπανοί βέβαια είχαν φτάσει ως εκεί όχι για τα ζαρζαβατικά των βουνών αλλά γα τον χρυσό του Ελντοράντο. Αυτός ήταν και ο λόγος που η πατάτα άργησε να περάσει τον Ατλαντικό. Στην Ισπανία κατέφθασε γύρω στο 1560-1580, ενώ έκανε άλλα 100 χρόνια περίπου για να διαδοθεί στην Γηραιά Ήπειρο. Χρόνος αρκετός αν σκεφτούμε, σήμερα, την διατροφική της αξία και την γεύση της.

Βέβαια αυτή η καθυστέρηση δεν ήταν αδικαιολόγητη. Οι άνθρωποι είδαν με επιφυλακτικότητα το είδος που τους ήρθε από τον Νέο Κόσμο γιατί η Πατάτα της Αμερικής ανήκει στην ίδια οικογένεια με την μπελαντόνα και τον μανδραγόρα που στην Ευρώπη ήξεραν ως παραισθησιογόνα ή δηλητηριώδη. Και όντως τα φυτά της οικογένειας Solanaceae μπορούν και παράγουν αλκαλοειδή τα οποία είναι τοξικά.  Παρόλα αυτά, αυτό που έμαθαν στη συνέχεια είναι ότι στην πατατιά αυτές οι ουσίες παράγονται κυρίως στους βλαστούς και τα φύλλα και  όχι στους κονδύλους που καταναλώνουμε.

Στην αρχή καλλιεργήθηκε ως ζωοτροφή, γρήγορα όμως διαπίστωσαν ότι είναι κάτι παραπάνω απ αυτό κι έτσι εξαπλώθηκε. Η πατάτα δεν χρειάζονταν τόσο κόπο στην καλλιέργεια όσο τα σιτηρά και ούτε τόσο εύφορα εδάφη. Έτσι οι εκτάσεις πατάτας αυξάνονταν και ανταγωνίζονταν αυτές των σιτηρών. Γιατί οι μικροκαλλιεργητές και οι φτωχότερες τάξεις μπορούσαν να επιβιώσουν από αυτές. Όλα έδειχναν ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει κανένα πρόβλημα μέχρι το 1840-45 όπου με τα φορτία που διασχίζουν τον Ατλαντικό καταφτάνει στα ευρωπαϊκά εδάφη ο περονόσπορος καταστρέφοντας τότε, για πρώτη φορά, την παραγωγή.

‘Όμως και πάλι η καλλιέργεια συνεχίζεται:

Οι Ιρλανδοί θεωρούνται η πρώτοι οι οποίοι μετέφεραν την πατάτα από την Ευρώπη στην Β. Αμερική (!!)

στην Γαλλία γίνεται ιδιαίτερα δημοφιλής και ονομάζεται pomme de terre (μήλο της γης), από αυτούς παίρνουμε το όνομα γεώμηλο.

Οι Ρώσοι στην αρχή την αποκαλούν μήλο του διαβόλου αλλά γρήγορα αντιλαμβάνονται την αξία της, αφού ήταν μια φθηνή θρεπτική τροφή αλλά και η βάση για το αγαπημένο τους ποτό, της βότκα.

Στην Ελλάδα την πατάτα έφερε ο πρώτος κυβερνήτης της χώρας Ιωάννης Καποδίστριας, σκεπτόμενος ότι η αρκετά εύκολη σε απαιτήσεις  καλλιέργεια της, θα βοηθούσε τον λαό να χορτάσει και να συντηρηθεί (το είχε δει άλλωστε να συμβαίνει στις χώρες της Ευρώπης που ταξίδευε). Παρόλα αυτά όταν το πρώτο φορτίο έφτασε στο Ναύπλιο και μοιράστηκε στους κατοίκους αυτοί αρκετά δύσπιστοι το πέταξαν στα σκουπίδια. Ο Καποδίστριας εφάρμοσε την τεχνική που γνωρίζουμε όλοι (και είχε εφαρμοστεί και από άλλους), έβαλε φρουρούς να φυλούν τις αποθήκες με τις πατάτες μέρα νύχτα. Κι   έτσι σε λίγες μέρες οι αποθήκες ήταν άδειες….

Στις μέρες μας αποτελεί αγαπημένη τροφή μικρών και μεγάλων.

Κείμενο -Επιμέλεια: Φώτω Κόνσολα (Μ.Sc. Περιβαλλοντολόγος, Δασοπόνος)

Πληροφορίες -Πηγές -Βιβλιογραφία:

Μανέτας Γιάννης. 2018. Περί φυτών αφηγήματα, μικρές ιστορίες για φυτά που άλλαξαν τον κόσμο. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. ISBN 978-960-524-424-8. σελ:4-13

[12/01/2021] https://nealesvou.gr/oikogeneia-solanaceae-meros-a/

[12/01/2021] https://www.sansimera.gr/articles/117

[12/01/2021] https://www.mixanitouxronou.gr/i-istoria-tis-patatas-apo-tous-indianous-ke-ton-kapodistria-mechri-tis-meres-mas-pia-ine-i-magiki-sindesi-anamesa-stin-patata-ke-sti-graviera-naxou-choris-to-ena-proion-den-itan-toso-kalo-to-all/

The post Solanum tuberosum: Η πατάτα και η ιστορία της appeared first on Lemnos Nature.

Το φυτό είναι τοξικό για τον άνθρωπο αλλά και τα ζώα. Περιέχει ουσίες που παραλύουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, την καρδιά και την αναπνοή, προκαλώντας ίλιγγο, σπασμούς και θάνατο. 

Πληροφορίες -Πηγές:

Φυτά της Ελλάδας, η έρευνα στη Λέσβο. Βοτανική–Χρήσεις –Τοξικότητα, Μάκης &Βαγγέλης Αξιώτης, Ενδελέχεια ISBN978-960-7886-18-7, σελ: 460

Browicz, K. 1991. Trees and shrubs of Lemnos Is. (Greece). Arboretum Kornickie, 36:3-25

Εικόνα φυτού: https://en.wikipedia.org/wiki/Solanum_dulcamara

The post Ντουλκαμάρα (Solanum dulcamara) appeared first on Lemnos Nature.

Η λατινική ονομασία του φυτού Agave προέρχεται από την ελληνική μυθολογία. Αγαύη ήταν η κόρη του Κάδμου και αδερφή της Σεμέλης, της μητέρας του Διονύσου. Ήταν μια δευτερεύουσα θεά της Σελήνης. Ο γιος της Πενθέας έγινε βασιλιάς των Θηβών, τον οποίο και σκότωσε η ίδια ευρισκόμενη σε έκσταση, επειδή αυτός δεν επέτρεπε τη λατρεία του Διανύσου στην πόλη των Θηβών. Μετά τον φόνο του παιδιού της σύμφωνα πάντα με τη μυθολογία, η Αγαύη κατέφυγε στη μακρινή Ιλλυρία όπου παντρεύτηκε το βασιλιά Λυκοθέρση, τον οποίο επίσης, σκότωσε αργότερα για να δώσει τη Βασιλεία στον πατέρα Κάδμο.

 Η ονομασία “αγαύη” και “αθάνατος”

Η αγαύη ή αλλιώς αθάνατος δεν έχει κορμό, αλλά σχηματίζει μια τεράστια ροζέτα από φύλλα που μπορεί να έχει μήκος αρκετών μέτρων. Βγάζει τον ποδίσκο (έναν βλαστό σαν κορμό) όπου επάνω υπάρχουν μόνο τα άνθη του. Το φυτό πεθαίνει μετά την ωρίμανση των καρπών.  αφήνει όμως πίσω του μικρά παράπλευρα φυτάρια και με την έννοια αυτή δεν πεθαίνει ποτέ. Αυτός είναι ο λόγος της ονομασίας “Αθάνατος” (γιατί αφήνει πάντα απογόνους). Η λατινική ονομασία του γένους “Agave” μπορεί να δόθηκε λόγω των ισχυρών αγκαθιών που έχουν οι παρυφές των φύλλων, και τα οποία τραυματίζουν ακόμα και τα ίδια τα φυτάρια, όπως η Αγαύη σκότωσε γιο και άντρα.

Κείμενο: Πένυ Ραδαίου, Δασοπόνος

Φωτογραφίες: Μάκης Μουστάκας

Αναδημοσίευση από http://votaniki.gr/  επισκεφθείτε την ιστοσελίδα για περισσότερα άρθρα και πληροφορίες!!

Πληροφορίες -Πηγές:

//pirforosellin.blogspot.gr/ [Ανάκτηση 11/7/2015]

//www.herb.gr/ [Ανάκτηση 11/7/2015]

oinografia.blogspot.gr [Ανάκτηση 11/7/2015]

www.mixanitouxronou.gr [Ανάκτηση 11/7/2015]

//www.natsioulis.eu/ [Ανάκτηση 11/7/2015]

//www.herb.gr/ [Ανάκτηση 11/7/2015]

The post Η Αγαύη ή αθάνατος appeared first on Lemnos Nature.

Στην εποχή του Ιπποκράτη η Artemisia absinthium θεωρούνταν ένα από τα πιο αρωματικά φυτά. Την ονόμαζαν Αρτεμισία (Artemisia) προς τιμή της Θεάς Άρτεμης και αψίνθιον (absinthium), δηλαδή αυτό που δεν πίνεται.

Οι ιδιότητες της αψιθιάς

Η κυριότερη ιδιότητα του είναι η απώθηση εντόμων, ποντικιών και σκώρων, κάτι που απέτρεψε την εξάπλωση μεγάλου αριθμού ασθενειών σε παλαιότερες εποχές και σε μεγάλες επιδημίες. Σε περιόδους επιδημιών χολέρας και πανώλης κρέμαγαν το φυτό στις κατοικίες και κάπνιζαν τους χώρους καίγοντας βλαστούς αψιθιάς. Ο Διοσκουρίδης έγραφε: “…όταν ανακατεύεις το μελάνι με έγχυμα αψιθιάς τα ποντίκια δεν αγγίζουν τους παπύρους…”.

Οι δραστικές ουσίες

Είδη του γένους Artemisia παράγουν μεγάλο αριθμό τερπενοειδών, μεταξύ των οποίων και η ψυχοτρόπος νευροτοξίνη θουγιόνη. Η θουγιόνη βρίσκεται σε πολλά φυτά, όπως στα κωνοφόρα τούγια (Thujia) (από όπου πήρε το όνομα), η χαμαικυπάρισσος (Chamaecyparis), άρκευθος (Juniperus), αλλά και η ρίγανη (Origanum), στη μέντα (Mentha) και στο φασκόμηλο (Salvia). Η χρήση του αιθέριου ελαίου της αψιθιάς καταργήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν ανακαλύφθηκε ότι το συστατικό θουγιόνη περιέχεται σε υπερβολικές δόσεις και προκαλεί παραισθήσεις.

Το αψέντι

Στην πραγματικότητα το απόσταγμα του Artemisia absinthium είναι το αψέντι. Το αψέντι είναι ποτό με υψηλή περιεκτικότητα σε οινόπνευμα (45-74% ABV). Έχει φυσικό πράσινο χρώμα, αλλά μπορεί να είναι και άχρωμο. Συχνά αναφέρεται ως “πράσινη νεράιδα”. Αν και μερικές φορές αναφέρεται λανθασμένα ως λικέρ, το αψέντι δεν παρασκευάζεται παραδοσιακά με προστιθέμενη ζάχαρη και έτσι χαρακτηρίζεται ως απόσταγμα. Παρασκευάστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 18 ου αιώνα στην Ελβετία. Έγινε δημοφιλές ως αλκοολούχο ποτό στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα στη Γαλλία, ιδιαίτερα ανάμεσα στους Παριζιάνους καλλιτέχνες και συγγραφείς. Η κατανάλωση αψεντιού βρήκε ενάντιους τους κοινωνικά συντηρητικούς, καθώς και τους υποστητικτές της ποτοαπαγόρευσης. Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο Σαρλ Μπωντλαίρ, ο Πικάσο, ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ είναι από τους πιο γνωστούς λάτρεις του αψεντιού.

Η απαγόρευση και η επανακυκλοφορία του αψεντιού

Το αψέντι συχνά απεικονίζεται ως επικίνδυνα εθιστική και ψυχοδραστική ουσία. Μέχρι το 1915 το αψέντι είχε απαγορευτεί στις Η.Π.Α. και στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Αν και το αψέντι έχει ιστορικά δυσφημιστεί, δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι πιο επικίνδυνο από τα άλλα αποστάγματα. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η ψυχοτρόπος δράση του αψεντίου (πέρα από αυτή του οινοπνεύματος) είχε υπερεκτιμηθεί. Η αναβίωση του αψεντιού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990, ακολουθώντας την υιοθεσία σύγχρονων ευρωπαϊκών νόμων για τα ποτά και τα τρόφιμα, οι οποίοι απομάκρυναν τους φραγμούς στην παραγωγή και στην πώληση του.

Κείμενο: Φώτω Κόνσολα, MSc. Περιβάλλοντος, Δασοπόνος.

Πληροφορίες -Πηγές:

Nguyen H.T. & Nemeth Z.E. 2016. Sources of variability of wormwood (Artemisia absinthium L) essential oil. J.Appl.Res.Med.Aromatic Plants 3:143-150.

Padosch S.A., Lachenmeier D.W. & Kroner L.U. 2006. Absinthium: a fictitious 19th century syndrome with present impact. Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy. 1:14.

Weisbord S.D., Soule J.B. & Kimmel P.L. 1997. Poison on line-acute renal failure caused by oil of wormwood purchased through the internet. N.Engl.J.Med. 337(12):825-7.

Wittels B.J. & Breaux T.A. 2017. Absinthe: The Exquisite Elixir. Fulcrum Publishing. p.45.

Φωτογραφία: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%88%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B9#/media/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Absinthe-glass.jpg

Αναδημοσίευση από http://votaniki.gr/  επισκεφθείτε την ιστοσελίδα για περισσότερα άρθρα και πληροφορίες!!

The post Από εντομοαπωθητικό και θεραπευτικό έως παραισθησιογόνο και βαρβιτουρικό, η αψιθιά appeared first on Lemnos Nature.

Με αρκουδοπούρναρο και όχι με γκι που είναι …ημιπαράσιτο και φύεται πάνω στα έλατα, στολίζουμε τα Χριστούγεννα, όπως διευκρινίζουν επιστήμονες, ξεκαθαρίζοντας ότι έτσι λέγεται το συγκεκριμένο φυτό με το έντονο πράσινο χρώμα και τον κόκκινο καρπό που χρησιμοποιούμε για διακόσμηση στις γιορτές.

“Το αρκουδοπούρναρο (Ilex aquifolium) είναι από τα πιο σημαντικά φυτά του χειμώνα, μαζί με τα έλατα, έχει συνήθως θαμνώδη μορφή και φύεται σε μεγάλο υψόμετρο μέσα σε δάση. Χρησιμοποιείται συχνά, ως καλλωπιστικό, σε πάρκα και κήπους αλλά πολλοί το αποκαλούν γκι (ή ου που είναι η γαλλική του ονομασία), που όμως είναι λανθασμένο, καθώς το γκι (Viscum album) είναι ένα ημιπαράσιτο, που φύεται πάνω στα έλατα!”, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Γεώργιος Φωτιάδης, δασολόγος – φυτοκοινωνιολόγος.    Όπως προσθέτει, επειδή το αρκουδοπούρναρο δεν ρίχνει τα φύλλα του κατά τη διάρκεια του χειμώνα και ο καρπός του είναι ώριμος την εποχή των Χριστουγέννων, αποτελούσε ένα από τα πιο “χρωματιστά” στολίδια κατά τη διάρκεια των εορτών τις εποχές που δεν υπήρχαν πολύχρωμα λαμπάκια και ηλεκτρικό ρεύμα.    “Οι καρποί του πάντως”, σημειώνει, “δεν είναι δηλητηριώδεις, αλλά τα σπέρματα που έχουν μέσα τους (οι σπόροι) είναι”.

Διώχνει τα μάγια και φέρνει τύχη!    Τους αρχαίους χρόνους, σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, το αρκουδοπούρναρο έφερνε γούρι, έδιωχνε τα μάγια και έφερνε ευτυχία στα νεόνυμφα ζευγάρια. Το λιόπρινο (όπως το ονομάζουν σε μερικές περιοχές), είναι ένα από τα πιο γνωστά νεραϊδόδεντρα: για τις νεράιδες ο καρπός του είναι από τους αγαπημένους και σαν φυτό τις προσελκύει, “τις αρέσει να στολίζονται με τα κόκκινα “μηλαράκια” και με τους άσπρους ανθούς του στολίζουν τα μαλλιά τους”.   Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Aquifolius και αναφέρει ότι αν το φυτό φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του, αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. Στις παραδόσεις και τους μύθους των διάφορων λαών, το αρκουδοπούρναρο συμβολίζει την αειθαλή πτυχή ολόκληρης της ζωής. Για άλλους φέρνει καλή τύχη και προστατεύει από τις αρνητικές δυνάμεις και σε άλλες παραδόσεις, συμβολίζει τη μακροβιότητα της ζωής.    Οι διακοσμήσεις τον Δεκέμβριο με αρκουδοπούρναρο, πιθανότατα προέρχονται από ένα έθιμο των Ρωμαίων οι οποίοι συνήθιζαν να στέλνουν κλαδιά δέντρων μαζί με άλλα δώρα στους φίλους τους κατά τη διάρκεια του εορτασμού των Σατουρνάλια, της γιορτής αφιερωμένης στο θεό Σατούρνους , ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο .    “Το αρκουδοπούρναρο το εντοπίζεις αμέσως στα βουνά, λόγω των έντονων χρωμάτων του και συνδέεται επίσης και με τον συμβολικό στολισμό που γινόταν παλαιότερα την μικρότερη μέρα του χρόνου που είναι η σημερινή, 21η Δεκεμβρίου”, καταλήγει ο κ. Φωτιάδης.

[Αναδημοσίευση 02/12/2019 από https://www.lifo.gr/)

Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ Πηγή: www.lifo.gr

The post Οι επιστήμονες διευκρινίζουν: Αυτό που στολίζετε είναι αρκουδοπούρναρο, όχι γκι appeared first on Lemnos Nature.

Το φασκόμηλο (Salvia officinalis) είναι πολυετής θάμνος της οικογένειας των χειλανθών (Lamiaceae). Φύεται στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές Μεσογειακές χώρες. Η Ονομασία του αποκαλείπτει και την χρήση του αφού το Salvia προέρχεται από το ρήμα της λατινικής Salvare που σημαίνει θεραπεύω ή σώζω. Τα φύλλα του συλλέγονται τέλη Μαΐου -Ιούνιο σε ζεστό και ξηρό καιρό.

Η χρήση του στην αρχαιότητα

Είναι ένα από τα 200+ βότανα που χρησιμοποιούσε ο Ιπποκράτης για να θεραπεύει τους ασθενείς του. Το φυτό ήταν τόσο σημαντικό στους αρχαίους έλληνες που το είχαν αφιερώσει στον Δία. Χρησιμοποιούνταν για δαγκώματα φιδιών και εντόμων. Ήταν γνωστό και για την αύξηση της γονιμότητας. Οι Άραβες πίστευαν ότι δεν γινόταν να πεθάνεις ότανβ είχες στον κήπο σου φασκόμηλο. Οι Ρωμαίοι το ονόμασαν φυτό της αθανασίας και το χρησιμοποιούσαν σε διάφορες τελετές. Οι κινέζοι έμποροι συχνά αντάλλαζαν το πράσινο τσάι με φασκόμηλο από την Ευρώπη. Ο αυτοκράτορας Καρλομάγνος στο “Συνοδικό” συμβουλεύει τους πάντες να έχουν πάντα φασκόμηλο στους κήπους τους ενώ κατά το μεσαίωνα χρησιμοποιείθηκε κατά της χολέρας, της γρίπης και των πυρετών.

Θεραπευτικές ιδιότητες

Σκευάσματα με βάση το φασκόμηλο χρησιμοποιούνται συχνά ως διουρητικά, αιμοστατικά, τονωτικά, για επούλωση πληγών, κατά του βήχα, στην ανακούφηση από την υπερβολική εφίδρωση, για τα έλκη, την κοιλότητα του στόματος και την επούλωση των ούλων και την βελτίωση της μνήμης. Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται επιπλέον ως γαστρονομικό βότανο, ως φυτικό προϊόν με την μορφή τσαγιού, καλλυντικών και αρωμάτων. Συνιστάται να αποφεύγεται η χρήση του σε μεγάλες ποσότητες. Επηρεάζει την αιμάτωση και είναι καλό να διακόπτεται κατά τον θηλασμό.

Πληροφορίες -Πηγές:

Sarrou E., Ganopoulos I., Xanthopoulou A., Masuero D., Martens S., Madesis P. & Chatzopoulou P. 2017. Genetic diversity and metabolic profile of Salvia officinalis populations: implications for advanced breeding strategies. Planta 246(2):201-215.

[30/07/2017] https://www.iucnredlist.org/species/203260/2762648

//enallaktikidrasi.com/2016/04/faskomilo-idiotites-xrisi/ [30/07/2017]

//www.monastiriaka.gr/faskomilo-salvia-officinalis-p-420.html?products_id=420 [30/07/2017]

//www.mednutrition.gr/portal/efarmoges/leksiko-diatrofis/15781-faskomilo [30/07/2017]

//www.aegeanherbs.com/ [30/07/2017]

//www.itrofi.gr/fytika/votana/article/321/faskomilo-votano-tis-athanasias [30/07/2017]

Κείμενο: Γεώργιος Θεοδοσίου, Δασοπόνος

Φωτογραφία: https://www.bodyinbalance.gr/blog/faskomilo-ena-yperoho-afepsima-kai-oi-ekpliktikes-therapeytikes-toy-idiotites

Αναδημοσίευση από http://votaniki.gr/  επισκεφθείτε την ιστοσελίδα για περισσότερα άρθρα και πληροφορίες!!

The post Φασκόμηλο: το ιερό φυτό της αθανασίας! appeared first on Lemnos Nature.

Το είδος Foeniculum vulgare (μάραθος) είναι φυτό αρωματικό, αρτυματικό και έχει πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες. Ακόμα και σήμερα χρησιμοποιείται το πανάρχαιο όνομά του, που αναφέρεται στις μυκηναϊκές πινακίδες (1450 π.Χ.) με Γραμμική Β γραφή. Ο Ιπποκράτης συνιστούσε το μάραθο ως βοηθητικό του τοκετού. Ο Διοσκουρίδης αναφέρει ότι σταματά την στομαχική καούρα. Χρησιμοποιείται στην μαγειρική, φαρμακευτική, ποτοποιία, σαπωνοποιία και κτηνιατρική. Όπως και στην αρχαία Ελλάδα, έτσι και στις μέρες μας βάζουν μάραθο στις εδώδιμες ελιές για βελτίωση της γεύσης και για τη συντήρησή τους. Στην αρχαιότητα έβαζαν μάραθο σε ψωμιά, σάλτσες, όσπρια και πλακούντες (πίτες). Χρησιμοποιείται πολύ στην ελληνική κουζίνα ως αρωματικό και αρτυματικό. Ο Μαραθόσπορος μπαίνει σε ψωμιά, παξιμάδια και κουλούρια, ενώ με αυτόν τρέφονται πολλά μικροπούλια.  Το όνομά του φέρουν και πολλά τοπωνύμια (Μαραθώνας, Μαραθονήσι, κ.α.).

Η Λημνιά κουζίνα τιμά τον μάραθο δεόντως, αφού τα φύλλα του ψιλοκομμένα χρησιμοποιούνται σαν αρωματικό σε γέμιση από πίτες, σε γέμιση από αρνί ή ντολμαδάκια, μέσα σε κοκκινιστά θαλασσινά (χταπόδι, σουπιά), κ.α.

Φαρμακευτικές ιδιότητες 

Όλο το φυτό περιέχει αιθέριο έλαιο που αποτελείται από ανιθόλη και βενχόνη. Χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική και στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία για τις ιδιότητες του όπως οι αντιοξειδωτικές, κατά των καρκινικών κυττάρων, αντιφλεγμονώδες, αντιμικροβιακές, βρογχοδιασταλτικές, οιστρογόνες, διουρητικές, γαλακτογόνες, κατά της μηνιγγίτιδας, αντιθρομβωτικές, κατά της υπότασης, γαστροπροστατευτικές, ηπατοπροστατευτικές, ως ενισχυτικό μνήμης και αντιμυκητιακές. Είναι ευεργετικός για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν δυσάρεστα συμπτώματα λόγω εμμηνόπαυσης. Ο μαραθόσπορος περιέχει 100% έλαιο με ιδιότητες τονωτικές, αντιφυσητικές, χωνευτικές, αποχρεμπτικές, αντιπυρετικές, διουρητικές, γαλακταγωγούς και σπασμολυτικές.  Όμως το οιστρογόνο αποτέλεσμα του φέρνει μερικές παρενέργειες όπως η μειωμένη συγκέντρωση πρωτεϊνών και οξέων και αλκαλικής φωσφατάσης στα αρσενικά γεννητικά όργανα, η αύξηση του μαστού και των αναπαραγωγικών οργάνων στις γυναίκες. Ωστόσο, δεν έχει αναφερθεί τερατογένεση, είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιείται κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης λόγω της οιστρογονικής του δράσης.

Πληροφορίες -Πηγές:

Rahimi R. & Ardekani MR. 2013. Medicinal properties of Foeniculum vulgare Mill. in traditional Iranian medicine and modern phytotherapy. Chinese Journal of Integrative Medicine 19(1): 73-79.

Kooti W., Moradi M., Sara A.-A., Naim S.-A., Majid A.-S., Damoon A.-L. 2014. Therapeutic and pharmacological potential of Foeniculum vulgare Mill: a review. Journal of HerbMed Pharmacology, 4(1) 1-9.

Telci I., Demirtas I. & Sahin A. 2009. Variation in plant properties and essential oil composition of sweet fennel (Foeniculum vulgare Mill.) fruits during stages of maturity. Industrial Crops and Products 30(1): 126-130

Κείμενο: Υρώ Μπινιάρη (Δασοπόνος)

Φωτογραφία: Ιωάννης Γκαλιούρης

Αναδημοσίευση από http://votaniki.gr/

The post Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του μάραθου appeared first on Lemnos Nature.